H. CEMAL’İN ŞEHİTLERİN SESLERİ YAHUT ASKERİN BÜYÜK DUYGUSU İSİMLİ KİTABINDAKİ ŞİİRLERİNDE KİMLİK ALGISI

Authors : Zeynep Şener

Pages : 31-52

View : 97 | Download : 111

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Savaş, siyasi ve askerî bir kavram olduğu kadar toplumsal yapıyı da etkileyen bir unsurdur. Dolayısıyla toplumsal yaşamda izi olan her konu gibi savaşın da edebiyatta kendine yer bulması kaçınılmazdır. Kahramanlık, şehitlik ve millî romantizmin etkili olduğu savaş kavramı denilince duygu bağlamında etkisi en kuvvetli olabilecek tür şiirdir. Şairler tarihin her döneminde yaşanan savaşları şiirlerine konu edinmeyi ihmal etmemişlerdir. Osmanlı ordusunda görev yapan bir subay olarak Mülazım Hüseyin Cemal gözlemlediği askerî, sosyal ve siyasal her unsuru şiirine konu edinir. Aslen Edirneli olan şair, Osmanlı Devleti\\\'nin son döneminde karşı karşıya kaldığı parçalanma ve yıkılma tehlikesine kayıtsız kalmamış, bu husus hakkındaki görüşlerini şiirlerinde sıkça dile getirmiştir. Özellikle yirminci yüzyılda Osmanlı Devleti\\\'nin ağır mağlubiyetleriyle sonuçlanan savaşlar onun şiirlerinde kendisine yer bulur. Kimi zaman lirik kimi zaman da hamasi bir üsluba sahip olan şiirlerinde Hüseyin Cemal özellikle Balkan Savaşlarını konu edinir. Söz konusu şiirlerde Balkan Savaşlarında yaşanan zorlu şartlar, verilen kayıplar ve halkın yaşadığı acılar şairin dikkat çektiği hususlardır. Şiirlerinde kimlik ve aidiyet üzerine düşüncelerini yansıtan şairin özellikle Osmanlı ve İslam kimliklerini ön plana çıkardığı görülür. Hüseyin Cemal savaşın inanç uğruna yapılması gerektiğine vurgu yaparken bütün Müslüman milletlerin sahip olduğu değerleri korumak maksadıyla cihat etmesinin, kahramanlığın ve şehitliğin kutsallığının bilincinde olunmasının önemini savunur. Bununla birlikte cehalet ve mektepsizliğin Osmanlı’nın en büyük eksiği olduğunu savunan şair bu bağlamda şiirlerinde çözüm önerilerini de sunar. Bu çalışmada Hüseyin Cemal’in Şehitlerin Sesleri yahut Askerin Büyük Duygusu isimli kitabında yer alan şiirler Balkan Savaşları bağlamında incelenecektir. Söz konusu incelemede henüz Osmanlı Türkçesinden aktarılmamış olan bu kitaptaki şiirler örnekler hâlinde sunulacaktır.
Keywords : H. Cemal, şiir, kimlik, savaş edebiyatı.

ORIGINAL ARTICLE URL