Tire Çanı (Campanula phitosiana) Koruma Biyolojisi
Authors : Ademi Fahri Pirhan, Taha Göktentürk
Pages : 20-31
Doi:10.35163/bagbahce.1649452
View : 109 | Download : 58
Publication Date : 2025-04-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye zengin biyolojik çeşitliliğe sahip olmasına rağmen, bitki türlerinin korunmasına yönelik çalışmalar nispeten azdır. Bu nedenle, bu çalışmada, IUCN Kırmızı Listesi\\\'nde kritik derecede tehlike altında sınıflandırılan endemik bir bitki türü olan Campanula phitosiana Yıldırım & Sentürk koruma biyolojisi araştırılmıştır. Kapsamlı saha verileri toplanmış, habitatının jeolojik özellikleri analiz edilmiş, polinatörleri, üreme biyolojisi, kendi kendine döllenme ve filizlenme oranları incelenmiştir. Bitkinin Yayılış Alanı (AOO) 16 km² olarak hesaplanmıştır. Popülasyonunda toplamda 14.116 birey tespit edilmiştir. Öncelikli olarak Megachilidae ve Halictidae olmak üzere dört familya üyeleri tarafından 9:00-17:00 saatleri arasında tozlaşma olmaktadır. İzmir ilinin Tire ilçesine özgü olup, IUCN tehlike kategorisi CR B1ab (ii,iii,v) olarak önerilmiştir. Bitki otogamik değildir. Habitatın toprağı pH nötr, tuz oranı düşük, kireçsiz, humussuz, potasyum oranı düşük, demir oranı yeterli, bakır ve manganez oranı zengin, kumlu, fosfor oranı orta, kalsiyum oranı düşük, sodyum oranı yetersiz ve çinko oranı yeterlidir. Bir çiçekte polen sayısı ortalama olarak 6.648.330 olup, %48,53 canlılığa sahiptir. Öte yandan bir çiçekte ovaryum ortalama 1.153 ovül oluşturmaktadır. Tohuma dönüşüm başarı oranı %53,87\\\'dir. Tohum canlılığı %43,25\\\'tir. Campanula phitosiana bitkisini koruma ve devamlılığını sağlama konusunda kullanılabilecek bilgiler bu çalışmada sağlanmıştır.Keywords : Campanulaceae, çimlenme, endemik bitki, koruma biyolojisi, Tire
ORIGINAL ARTICLE URL