Güncel Global Jeopotansiyel Modellerin Farklı Topografik Özellikler Gösteren Bölgelerde Türkiye Jeoid Modeli-2020 (TG-20)’ ye Göre Değerlendirilmesi

Authors : Bürhan Kozlu, Birol Kuru, Mustafa Yilmaz

Pages : 351-363

Doi:10.29128/geomatik.1627704

View : 129 | Download : 115

Publication Date : 2025-08-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Yerçekimi alanının hassas modellenmesi, jeodezi, jeofizik, mühendislik ve jeodinamik gibi birçok alanda kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle global jeopotansiyel modeller (GGM\\\'ler), uydu bazlı gravite gözlemleri ile yer bazlı gravite ölçümlerini birleştirerek dünya genelinde yerçekimi alanını tanımlamak ve jeoid yüzeyini belirlemek için kullanılmaktadır. Ancak, bu modellerin doğruluğu bölgesel ölçekte değişkenlik gösterebilmekte, topografik ve jeolojik koşullara bağlı olarak farklı model performansları gözlemlenebilmektedir. Dolayısıyla, belirli bir bölge için en uygun GGM’nin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin üç farklı bölgesinde GECO, EIGEN-6C4, EGM2008, SGG-UGM-1, SGG-UGM-2 ve XGM2019e_2159 olmak üzere altı güncel GGM, TG-20 (Türkiye Jeoit Modeli-2020) ile karşılaştırılarak karesel ortalama hata yönünden analizi gerçekleştirilmiştir. Literatürde, TG-20 modeli ile GGM’lerin karşılaştırılmasına yönelik bölgesel ölçekli çalışmalar sınırlıdır. Çalışmanın temel amacı, GGM’lerin TG-20 ile uyumunu inceleyerek enlem-boylam etkisinden bağımsız olarak farklı topografik koşullar altındaki performanslarını değerlendirmektir. Çalışmanın sonuçları, GGM’lerin farklı topografik özelliklere sahip bölgelerde değişen performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Türkiye özelinde bölgesel model seçiminde, topografyaya bağlı dikkat edilmesi gereken hususları belirlemeye yönelik önemli bulgular sunmaktadır
Keywords : jeoid, jeopotansiye model, jeoid ondülasyonu, TG-20

ORIGINAL ARTICLE URL