Taşınmaz satışlarında meydana gelen tapu harç kayıplarının coğrafi bilgi sistemleri (CBS) yardımıyla belirlenmesine yönelik bir araştırma: Konya/Karatay örneği

Authors : Ömer Yurdakul, Ali Saklan, Tansu Alkan, Süleyman Savaş Durduran, Mustafa Başer

Pages : 40-52

Doi:10.29128/geomatik.1660649

View : 297 | Download : 1117

Publication Date : 2025-12-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkemizde her yıl yaklaşık 1.5 milyon taşınmaz alım-satım işlemleri tapu müdürlüklerince gerçekleştirilmektedir. Bu işlemlerde taşınmazların rayiç değerleri ile beyan edilen değerler arasındaki farklar sebebiyle harç/vergi kayıp ve kaçaklarının maksimum düzeyde olduğu gözlenmektedir. Taşınmaz alım-satım işlemlerinde ilçe belediyelerinden (büyükşehir ve diğer tüm iller dâhil) alınan emlak beyan değerinin altında olmamak kaydıyla işlem esnasında beyan edilen değerin, %2 alıcıdan ve %2 satıcıdan olmak üzere toplam %4 tapu harcı tahsil edilmektedir. Fakat genellikle beyan edilen değerlerin, piyasa rayiç değerlerinin çok altında kaldığı görülmektedir. Bu sebeple ortaya yüksek oranda harç kaybı çıkmaktadır. Bu noktada literatürde yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde; taşınmazların rayiç değerinin tapu harcına esas teşkil eden matrahta beyan edilmemesinden kaynaklı olarak oluşan kayıp ve kaçağa ilişkin bir çalışma yapılmasının gerekli olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada; Konya İli, Karatay İlçesi, Akabe Mahallesinde sokak ve cadde bazlı bir çalışma yapılmıştır. Çalışma kapsamında Akabe Mahallesinde bulunan sokak ve caddelerin ilgili belediyeden emlak beyan değerleri temin edilerek bu değerler ile piyasa rayiç değerleri arasındaki farklar ve oluşan tapu harcı kaybı belirlenmiştir. Ayrıca coğrafi bilgi sistemleri (CBS) yoluyla Akabe Mahallesinin taşınmaz değer haritası oluşturulmuştur. Sonuç olarak çalışmanın yapıldığı mahallede tapu harcının, olması gereken miktarın yaklaşık 1/5’i oranında tahsil edildiği, bu oranın %80’lik bir kayba karşılık olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular kapsamında tapu harcında oluşan kayıp ve kaçağın engellenmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : Arazi Yönetimi, CBS, Tapu Harcı, Vergi Hukuku, Tapu İşlemleri

ORIGINAL ARTICLE URL