Doğu Anadolu Bölgesi’nde Kar Kalınlığının Co-kriging Yöntemiyle Mekânsal Modellemesi: Bitlis, Van ve Hakkâri Örneği

Authors : Öykü Dilara Güner, Olgu Aydın

Pages : 139-160

Doi:10.29128/geomatik.1783742

View : 222 | Download : 558

Publication Date : 2025-12-16

Article Type : Research Paper

Abstract :Kar örtüsü, dağlık bölgelerde su kaynakları yönetimi ve iklim süreçleri açısından kritik öneme sahip olmasına karşın, özellikle gözlem ağlarının sınırlı olduğu ve topografyanın karmaşık olduğu Doğu Anadolu Bölgesi gibi alanlarda kar kalınlığının mekânsal olarak doğru tahmini hâlen önemli bir sorundur. Bu bağlamda, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Co-kriging yöntemi, yardımcı değişkenlerin modele entegre edilmesi sayesinde tahmin doğruluğunu artırma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışmada, 2000–2024 dönemine ait ortalama sıcaklık, toplam yağış ve kar yağışı gibi değişkenlerle desteklenmiş Co-kriging modelleri aracılığıyla Bitlis, Van ve Hakkâri illerini kapsayan bölgede ortalama kar kalınlığının dağılımı modellenmiştir. Ocak ayı modeli RMSE=50,28 mm ve Mayıs ayı modeli RMSE=20,90 mm düzeyinde tahmin hatalarıyla yüksek doğruluk göstermiştir. Elde edilen bulgular, yüksek topografik alanlarda yardımcı değişkenlerin model performansına anlamlı katkı sunduğunu ve kar kalınlığı ile iklim değişkenleri arasında güçlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bu durum, Co-kriging’in dağlık bölgelerde kar kalınlığının modellenmesinde güvenilir bir yöntem olduğunu ortaya koymakta ve bölgesel kar izleme ile taşkın risk yönetimine katkı sunmaktadır.
Keywords : Kar Kalınlığı, İklimsel Değişkenler, Doğu Anadolu Bölgesi, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Co-kriging

ORIGINAL ARTICLE URL