Through The Eyes of An Italian Doctor Giuseppe Antonelli The Health Life in Istanbul in The 19th Century

Authors : Volkan Aksoy, Ayşegül Kuş

Pages : 639-652

Doi:10.18795/gumusmaviatlas.1729137

View : 106 | Download : 690

Publication Date : 2025-10-27

Article Type : Research Paper

Abstract :19. yüzyılda Osmanlı başkenti İstanbul, iç reformlar ve dış etkilerle şekillenen kamu sağlığı alanında köklü değişimlere sahne olmuştur. Şehir, demografik ve mekânsal olarak genişledikçe temizlik, hastalıkların kontrolü ve kentsel altyapıyla ilgili sorunlar daha da belirginleşmiştir. Kolera, veba, çiçek hastalığı, difteri gibi salgın hastalıkların sık sık ortaya çıkması, mevcut sağlık önlemlerinin yetersizliğini gözler önüne sermiş ve Osmanlı yönetimini kamu sağlığına dair daha sistematik bir yaklaşım benimsemeye zorlamıştır. Bu bağlamda Tanzimat reformları (1839–1876), devletin sağlık alanındaki rolünün artışında bir dönüm noktası olmuştur. Meclis-i Tahaffuzların kurulması, karantina uygulamalarının başlatılması ve modern hastanelerin inşası, kamu sağlığı ile devletin meşruiyeti arasındaki bağın daha fazla farkına varıldığını göstermektedir. Avrupa’daki, özellikle Fransız ve Avusturya tıp sistemleri, Osmanlı sağlık politikalarının şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. 19. Yüzyılda tıp, cerrahi, diş hekimliği ve eczacılık gibi uygulamalar büyük ölçüde yabancılar tarafından icra edilmiştir. 1839’da Tanzimat’ın ilanından sonra çok sayıda yabancı doktor, ekonomik nedenlerle İstanbul’a gelmiştir. Servet arayan bu kişilerden biri de uzun süre İstanbul’da Osmanlı hizmetinde çalışan İtalyan hekim Giuseppe Antonelli’dir. Osmanlı İmparatorluğu’nun sosyal ve kültürel yaşamına dair izlenimlerini kaleme alan Antonelli’nin anlatıları, 1864 yılında Londra’da The Hekim Bashi: The Adventures of Giuseppe Antonelli (Hekimbaşı: Giuseppe Antonelli’nin Maceraları) başlığıyla iki cilt hâlinde yayımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Antonelli’nin 1858 yılı İstanbul’undaki sağlık hayatı ve uygulamalarına dair anlatılarını ele alarak İstanbul bağlamında sağlık tarihine ışık tutmak ve tıp ile sağlık literatürüne katkı sunmaktır.
Keywords : 19th century, İstanbul, foreign physicians, Giuseppi Antonelli, health practices.

ORIGINAL ARTICLE URL