‘el-Mahsûl’ Adlı Eseri Bağlamında Fahreddin er-Râzî’nin Haber-i Vâhid’e Dair Görüşleri

Authors : Mehmet Turan

Pages : 221-252

Doi:10.61218/hadith.1757953

View : 124 | Download : 268

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Fahreddin er-Râzî\\\'nin (ö. 606/1210) fıkıh usulüne dair kaleme aldığı ve mütekellim metodunun önemli eserlerinden biri olan el-Mahsûl fî İlmi Usuli\\\'l-Fıkh adlı eseri bağlamında, haber-i vâhidin şer\\\'î-amelî konulardaki hücciyeti anlayışını incelemektedir. Çalışma, Râzî\\\'nin haber-i vâhidin hüccetiyetine dair ortaya koyduğu delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, onun akidevî meselelerdeki haber-i vâhid anlayışına da kısaca değinilerek, ahad haberlerin zan ifade etmesi nedeniyle ulûhiyetle ilgili konularda delil olarak kullanılamayacağı kanaatini taşıdığı belirlenmiştir. Fahreddin er-Râzî, diğer usûl âlimleri gibi, haber-i vâhidin şer\\\'î meselelerde delil olarak kullanılabileceği görüşünü benimsemektedir. Ancak ona göre, ahad hadis metninin kat\\\'î bir delille çelişmemesi temel şarttır. Haber-i vâhidin delil olarak kullanılabileceği tezini desteklemek amacıyla Kur\\\'an, mütevâtir sünnet, icmâ ve kıyastan deliller sunmaktadır. Ayrıca, muhtemel bir zararın defedilmesi ihtimaline binaen haber-i vâhidle amel etmenin aklen de caiz olduğunu ifade etmektedir. Bu çalışmada, Fahreddin er-Râzî\\\'nin şer\\\'î meselelerde haber-i vâhidin hüccet olarak kabul edilebilmesi için ravide aradığı şartlar detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Râzî\\\'nin ahad haberlerle amel etme hususunda ortaya koyduğu deliller incelenmiş, haber-i vâhidin kabulü için öne sürdüğü şartların neler olduğu tespit edilmiş ve Râzî\\\'nin haber-i vâhide yaklaşımı bilimsel bir perspektifle analiz edilmiştir. Bu bağlamda, Râzî\\\'nin metodolojisi ve raviden beklediği nitelikler kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Keywords : Hadis, Sünnet, Ahad, Haber-i Vahid, Fahreddin er-Râzî, el-Mahsûl.

ORIGINAL ARTICLE URL