Belâgatın Cerh ve Ta‘dîl İlmine Etkisi

Authors : Necip Sefa Demir

Pages : 272-295

Doi:10.61218/hadith.1563603

View : 159 | Download : 83

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Dirâyetü’l-hadîs ilimlerinin belâgat ile ilişkisinin oldukça fazla olduğu görülmektedir. Rivâyetü’l-hadîs, Resûlullah’ın (s.a.s.) sözlerini, fiillerini, takrîrlerini, vasıflarını ve farklı durumlar karşısında takındığı tavırlarını, bunların zabt ve rivâyet edilişini; dirâyetü’l-hadîs ise en genel tanımıyla sened ve metin durumlarını anlamaya imkân veren kaideler ilmidir. Bunun yanında metin tenkidi esaslarını da kapsamına aldığından muhaddislerin sadece senedle meşgul olduklarını ve metni ihmal ettiklerini düşünmek eksik ve yanlış bir değerlendirmedir. Eskiden beri hadîs ve belâgat ilişkisi, özellikle hadîs metinlerinin doğru anlaşılması noktasında olmuş olsa da senedi ilgilendiren râvî değerlendirmelerinde (cerh/ta‘dîl) de oldukça fazla olduğu görülmektedir. Bu bağlamda cerh ve ta‘dil ilmi belâgat nazarıyla incelenmiş ve özellikle râvî değerlendirmeleri olarak bilinen pekçok tevsîk veya cerh ifadesinin aslında belâgî inceliklerle dolu olduğu hatta belâgat bilgisi olmaksızın bunların doğru ve maksadına uygun olarak anlaşılamayacağı tespit edilmiştir. Cerh/ta‘dîl ve belâgat ilimlerinin etkileşimini konu edinen bu çalışma üç başlıkta ele alınmıştır. Bunlar; iki ilmin genel ilişkisi, ta‘dîl ifadelerinde belâgî sanatlar ve cerh ifadelerinde belâgî sanatlar şeklinde ele alınmıştır.
Keywords : Hadîs, Belâgat, Cerh, Ta ’dîl, Mecâz

ORIGINAL ARTICLE URL