Optimum Şartlarda Tanelik Mısır Üretiminde Radyasyon Verilerine Dayalı Ulaşılabilecek Maksimum Ürün Miktarı Belirleme: Konya Örneği

Authors : Muhammet KARAŞAHİN

Pages : 201-211

View : 28 | Download : 24

Publication Date : 2022-12-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Tanelik mısır üretiminde yeni geliştirilen hibrit çeşitlerin genetik verim potansiyelleri 4000 kg da-1 olarak kabul edilmektedir. Ülkemizin tanelik mısır verimi ortalaması ise 941 kg da-1 dır. Bitkisel üretimde genetik verim potansiyeline yakın ürün alabilmek için ulaşılabilecek maksimum ürün insert ignore into journalissuearticles values(hedef); miktarının doğru belirlenmesi gerekmektedir. Hedef ürün miktarını vejetasyon süresince yakalanan toplam fotosentetik aktif ışık insert ignore into journalissuearticles values(IPAR); miktarı, yakalanan ışığın kimyasal enerjiye insert ignore into journalissuearticles values(kuru maddeye); dönüştürülme etkinliği insert ignore into journalissuearticles values(RUE); ve hasat indeksi değerleri insert ignore into journalissuearticles values(HI); belirlemektedir. Fotosentetik aktif radyasyon insert ignore into journalissuearticles values(PAR); miktarını coğrafi konum, zaman, bağıl nem, basınç, optikal derinlik ve aerosol konsantrasyonu gibi atmosferik koşullar etkilemektedir. RUE ve HI değerleri yetiştirilen çeşitlerin kanopi yapısı, yaprak alanı indeksi, hasat indeksi, erkenci, geçci oluşu gibi genetik özellikleri, PAR şiddeti, sıcaklık, nem, yağış, toprak koşulları gibi iklim ve çevre değerleri, bitki sıklıkları, sulama, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi yetiştirme uygulamaları ile hesaplamada yakalanan veya absorbe edilen toplam ışık değerlerinin kullanımına göre farklılık göstermektedir. Teorik olarak stres koşullarının olmadığı optimum yetiştirme koşullarında mısır bitkisi için ulaşılabilecek maksimum potansiyel RUE değerleri 5.5 g MJ-1 olarak belirtilmektedir. Mısır için 0.5 HI değeri ortalama olarak kabul edilmektedir. Radyasyon verilerine göre Konya ilinde tanelik mısır üretiminde teorik olarak ulaşılabilecek maksimum verim 2822 kg da-1 olarak hesap edilmiştir. Hesaplanan bu verim miktarına ulaşabilmek için bitki tarafından topraktan kaldırılacak besin elementi miktarları doğru olarak belirlenmeli ve bu miktarlardan toprakta alınabilir formda bulunan kısım düşüldükten sonra kalan miktar, günlük bitki gelişimi takip edilerek doğru zamanda ve doğru miktarda sulama suyu ile birlikte verilmelidir.
Keywords : Mısır, radyasyon, verim

ORIGINAL ARTICLE URL