Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde Ailenin Yeniden İnşası

Authors : Harun Aydın

Pages : 409-428

Doi:10.33709/ictimaiyat.1732497

View : 374 | Download : 279

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Erken Cumhuriyet Dönemi, Türkiye’de aile kurumunun bir toplumsal yapı olmanın ötesinde, devletin modernleşme, laikleşme ve vatandaşlık inşası politikalarının taşıyıcısı olarak yeniden kurgulandığı bir dönüşüm sürecidir. Osmanlı’dan devralınan geniş ve din temelli aile yapısı; 1926 tarihli Türk Medeni Kanunu ile tek eşlilik, resmi nikâh ve kadın-erkek eşitliği esaslarına dayanan modern çekirdek bir modele dönüştürülmüştür. Devletin aileye yönelik müdahalesi Medeni Kanun’la da sınırlı kalmamış, 1926 tarihli Türk Ceza Kanunu ile evlilik sadakati, ahlaki normlar ve aile bütünlüğünü korumaya yönelik düzenlemeler yürürlüğe konulmuştur. 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, evlilik öncesi sağlık muayenesi zorunluluğu, bulaşıcı hastalıkların kontrolü ve çocuk sağlığına yönelik önlemler alınmıştır. Annelik kavramı ise bu süreçte, toplumsal inşanın ideolojik bir parçası olarak tanımlanmış, doğurgan kadınlar pronatalist politikaların öznesi haline getirilmiştir. Kadın bu dönemde farklı görevleri üstlenmiştir. Çalışma kapsamında arşiv belgeleri, basın, telif ve tetkik eserler üzerinden ailenin yeniden inşası ele alınmıştır. Çalışmada sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analiz tekniği kullanılmıştır.
Keywords : Erken Cumhuriyet Dönemi, Aile Yapısı, Türk Medeni Kanunu, Modernleşme, Çekirdek Aile.

ORIGINAL ARTICLE URL