Kurumsuzlaştırma – Aşırı Kurumsallaşma Sarmalında Planlama Kültürünün Oluşumu

Authors : Tuğçe Şanlı
Pages : 2758-2781
Doi:10.31198/idealkent.1365251
View : 100 | Download : 87
Publication Date : 2024-12-31
Article Type : Review Paper
Abstract :Siyasal kültüre paralel olarak farklı kültürel bağlamlar ekonomik, siyasal ve toplumsal küresel yeniden yapılanma süreçlerini farklı şekilde yaşamaktadır. Özellikle planlama alanında kültürel faktörler, zamanla gelişerek yazılı ve yazılı olmayan uygulama gelenekleri haline gelen kurumsal yapılar, hakim kodlar, aktörler ve operasyonel gelenekler aracılığıyla yansıtılmaktadır. Zaman içinde bu unsurlar birbiri üzerine biriken bir tecrübe alanı oluştururken, farklılaşan aktörler ve rolleri, güç ilişkileri, davranışlar, temsil ve politika normları gibi faktörler tarafından şekillendirilen benzersiz planlama kültürlerine de yol açar. Araştırma, politik-kültürel bağlam içinde özgün koşullar oluşturan planlama uygulamalarını kurumsallaşma- aşırı kurumsallaşma sarmalında bir araç olarak ortaya çıkan planlama uygulamaları ile öncelikle genel hatlarıyla planlama ve kültür üzerine yapılan çalışmalar üzerinden, detayda ise Otherngrafen’in ‘Planlama Kültürü’ modeli üzerinden incelemektedir. Ardından, devlet eliyle kentsel mekâna müdahalenin doğrudan aracı olarak planlamanın Türkiye’deki tarihsel gelişimi, kurumsallaşan gücün kurumsuzlaşmaya işaret eden yeniden dağıtımı süreçlerini, farklı yönetim düzeyleri arasında yaşanan kurumsallaştırılmış güç çatışmaları eşliğinde ortaya koyacaktır. Çalışma ortaya çıkan değerlendirme sonuçları ile Türkiye planlama pratiğinin birikimli tecrübeleri ile gelişerek oluşturduğu kendine has planlama kültürünün oluşumu üzerinden planlama kültürünün çok yönlü doğasını ve daha geniş toplumsal-siyasi dönüşümlerle olan ilişkisini ortaya koyarak, belirli bir coğrafyanin ürünü kısıtlılığında kalan planlama ve kültür ilişkisine yönelik çalışmaların daha evrensel bir zemine oturtulması gerekliliği vurgulamaktadır.
Keywords : Planlama kültürü, planlama pratiği, planlamanın temsili, planlamanın kurumsallığı

ORIGINAL ARTICLE URL