Barthes’ın Göstergebilim Yaklaşımıyla Arabistanlı Lawrence Filminde Osmanlı Askerinin İdeolojik Temsili

Authors : Mahmut Fevzi Cengiz

Pages : 227-253

Doi:10.54722/iletisimvediplomasi.1678783

View : 107 | Download : 86

Publication Date : 2025-07-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1962 yapımı Arabistanlı Lawrence (Lawrence of Arabia) filminde Osmanlı askerlerinin nasıl temsil edildiğini, Roland Barthes’ın göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle incelemektedir. Edward Said’in Oryantalizm Kuramından hareketle, Batı sinemasında Doğu toplumlarının sıklıkla egzotikleştirilmiş, ötekileştirilmiş ve stereotipleştirilmiş biçimde sunulduğu kabul edilmiştir. Araştırmanın temel amacı, filmdeki Osmanlı askerlerinin görsel anlatımlar üzerinden nasıl yapılandırıldığını ve bu temsillerin Batı merkezli ideolojik söylemlerle nasıl ilişkili olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma deseni benimsenmiş ve Barthes’ın iki düzeyli (düz anlam ve yan anlam) göstergebilimsel çözümleme modeli esas alınmıştır. Filmde Osmanlı askerlerinin yer aldığı 20 sahne, sinemasal unsurlar da dikkate alınarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Osmanlı askerlerinin genellikle zayıf, dağınık, ahlaken yoz ve Batılı kahraman figürünün karşısında edilgen bir biçimde temsil edildiğini göstermektedir. Bu temsiller, Batı\\\'nın Doğu üzerindeki kültürel ve ideolojik tahakkümünü meşrulaştıran görsel anlatılar olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda çalışma, sinemanın ideolojik temsil üretimindeki rolünü ve kültürel belleğin inşasındaki etkisini tartışmaya açmaktadır.
Keywords : Arabistanlı Lawrence, göstergebilimsel analiz, Osmanlı asker temsili, oryantalizm, sinemada ideoloji

ORIGINAL ARTICLE URL