Reddiye ve Apoloji Kıskacında Hıristiyanlık

Authors : Mehmet Turan, Namık Kemal Okumuş

Pages : 39-63

View : 110 | Download : 94

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İslamiyet’in belli konularda tasdik ettiği belli konularda ise eleştirdiği bir din olan Hıristiyanlık, bugün dünyanın dört bir yanında yayılmıştır. Hıristiyanların yürüttüğü misyonerlik faaliyetleri neticesinde bu yayılmanın daha da fazla olması beklenmektedir. Müslümanların Hıristiyanlarla olan iletişimleri ise Hz. Muhammed döneminde güzel bir şekilde dini tebliğ çizgisinde iken zamanla inanç savunularına dönüşen tartışmaların şiddetlenmesiyle iki taraflı bir polemiğe dönüşmüştür. İslâmî ilimlerin teşekkül dönemlerinde Müslüman bilginler yazmış oldukları reddiye türü eserlerle Hıristiyanlara ait çelişkileri onların kaynaklarına dayanarak göstermiştir. Ancak gerçekte Hıristiyanlar kendi içlerinde de birçok sert tartışmaya sahip olmuşlardır. Kelamcıların sistematik olarak ele almaya çalıştığı bu olguyu daha sonradan Hıristiyanlar içerisinden çıkan filozoflar da tartışmıştır. Bu konunun Hıristiyanlığın oluşum sürecinde de İlk Hıristiyanlardan bugüne Konsiller’in ve Kilise’nin dogmalarına Arius ve Samsatlı Pavlus gibi birçok kimse karşı çıkmıştır. Bunlar en başta Îsâ’nın Tanrı olamayacağını iddia etmişlerdir ve sonrasında da hâkim yapılar tarafından dışlanmışlardır. Bu gibi nedenlerle Hıristiyanlık içerisinde de inanç savunusu yapma maksadıyla apolojetik bir yazım geleneği İslamiyet’ten çok daha önce oluşmuştur. Ayrıca sonraları reform ve aydınlanma neticesinde bu dine yaklaşımlar içeriden yine değişmiştir. Bugün de dinler tarihçileri objektif bir gözle yaklaşarak Hıristiyanlığın eski kültlerden ve mitolojilerden etkilenen bir din olduğunu bir kez daha kanıtlamışlardır. Dolayısıyla Hıristiyanlık apolojiler ve reddiyeler kıskacında hep tartışılan bir din olmuştur. Bu çalışmada kelam, mantık ve dinler tarihi verileriyle bu mesele mukayeseli olarak ele alınacaktır.
Keywords : Hıristiyanlık, İslam, Kelâm, Reddiye, Apoloji, Polemik

ORIGINAL ARTICLE URL