Sosyal Ağlarda Mahremiyetin Ticarileşmesi Sorunu ve Çözüm Önerileri

Authors : Sema Çınar Alevli

Pages : 811-842

Doi:10.53791/imgelem.1691314

View : 49 | Download : 55

Publication Date : 2025-09-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, dijital çağda sosyal medya platformlarının kullanıcı mahremiyetini sistematik biçimde ticarileştirme pratiklerini inceleyerek, bu sürecin bireylerin veri üzerindeki denetimi, veri güvenliği ve dijital kamusal alanın yapısı üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Araştırmada, platformların kullanıcı verilerini hangi yöntemlerle topladığı, bu verileri nasıl ekonomik metaya dönüştürdüğü, kullanıcıların veri kontrol düzeyinin ne ölçüde işlevsel olduğu, mevcut yasal ve etik düzenlemelerin bu süreci sınırlandırmadaki yeterliliği ve daha adil bir dijital düzenin inşasının imkânı sorgulanmıştır. Bulgular, mahremiyetin giderek algoritmik sistemler içinde metalaştığını, rıza mekanizmalarının çoğu zaman sembolik kaldığını ve bireylerin dijital öznelliğinin ekonomik çıkarlar doğrultusunda yeniden biçimlendirildiğini göstermektedir. Çalışma, yalnızca hukuki düzenlemelerin değil; tasarımsal reformların, etik bilinçlenmenin ve kültürel dönüşümün de bu sürece dâhil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle ebeveynlerin ve yetişkin bireylerin dijital farkındalık ve rehberlik rolleri, çocukların mahremiyet bilincinin gelişimi açısından kritik bir konumda değerlendirilmektedir. Bu yönüyle çalışma, mahremiyetin korunmasını yalnızca bireysel güvenlik değil; aynı zamanda dijital demokrasinin sürdürülebilirliği ve toplumsal iyi oluş hâlinin devamlılığını sağlama sorumluluğu olarak ele almaktadır.
Keywords : Dijital Mahremiyet, Sosyal Medya, Veri Güvenliği, Platform Ekonomisi, Dijital Etik.

ORIGINAL ARTICLE URL