Sarmaşık: Foucaultcu Bir Analiz

Authors : Türker Körük

Pages : 215-236

Doi:10.56133/intermedia.1580331

View : 50 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Otorite, isyan ve itaat kavramlarını normatif ögelerin belirlendiği totaliter bir olgu olan moralite, sınırlandırıcı bir iktidarın karşısında konumlanan biyo-iktidar ve tutuklunun izlenme altındaki otokontrolünü hedefleyen panoptikon aracılığıyla yeniden tanımlamaya olanak sağlayan düşünceleriyle 20. Yüzyıl’ın önde gelen düşünürlerinden olan Fransız filozof Michel Foucault’nun, iktidar pratiklerini incelerken kullandığı belirli kavramların etkisiyle şekillenecek olan bu çalışma, Tolga Karaçelik’in Sarmaşık (2015) filmi üzerinden bu kavramları açıklamayı ve görünür kılmayı amaçlamaktadır. Bir anlamda itaat ve otorite ikileminin yarattığı bir kırılmanın, yani tahrip edilmiş bir iktidar mekanizmasının çözülüşünü anlatan film Foucault’cu bir paradigmayla incelendiğinde, yukarda bahsettiğimiz kavramların yanında özneleri yaratma biçimiyle de Foucault’un fikirleriyle koşut bir düzlemde durmaktadır. Sarmaşık, otorite-itaat ilişkisinin sürekliliğinde, itaat eden bireyin ve itaat edilen otoritenin tutumunu, toplumun birey üzerindeki üstün etkisine karşıt olarak; bir öznenin, geminin kaptanı olan karakterin geminin mürettebatı olan küçük topluma benimsetmeye çalıştığı kurallar bütünü üzerinden sorunsallaştırır. Bu sorunsal, Foucault’nun deyişiyle sınırlandırıcı bir iktidar bakışının artık değiştiği, iktidar kavramının daha kapsayıcı ve pozitif bir hale geldiği bir yaklaşımla incelenecektir.
Keywords : michel foucault, tolga karaçelik, sarmaşık, moralite, iktidar

ORIGINAL ARTICLE URL