Sâbûnî’nin “Safvetü’t-Tefâsîr” Adlı Tefsirinde Beyân İlmi Uygulamaları

Authors : Cemal Sandıkçı
Pages : 53-78
View : 93 | Download : 30
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmanın amacı klasik ve güvenilir tefsirlerlerden özet bilgileri bir araya getirerek, günümüz okuyucusuna sunmayı amaçlayan Muhammed Ali Sâbûnî’nin Safvetü’t tefasir adlı tefsirindeki beyân ilmine dair yorumlarını tespit etmektir. Bu çalışma tefsirdeki beyân ilmine dair müfessirin yorumlarını ihtiva etmektedir. Belâgat, düşüncelerin sözlü veya yazılı olarak, muhatabın konumuna, zaman ve mekân şartlarına uygun biçimde etkili ve estetik bir tarzda ifade edilmesidir. Bu disiplinin alt dallarından biri olan beyân ilmi, bir anlamın farklı lafız ve anlatım yöntemleriyle ifade edilmesini konu edinir. Arapça\\\'da \\\"b-y-n\\\" kökünden türeyen “beyân” kelimesi, sözlükte “açık olmak”, “ortaya çıkmak” ve “bir şeyi açıklığa kavuşturmak” anlamlarına gelmektedir. Terim anlamıyla beyân ilmi, bir ifadenin muhatap tarafından doğru ve kolay anlaşılmasını engelleyen unsurları ortadan kaldırarak, anlamın açık ve net bir biçimde aktarılmasını sağlamayı amaçlar. Bu yönüyle beyân, hem iletişimin etkinliğini artırmakta hem de dilin estetik boyutunu ortaya koyan önemli bir belâgat disiplini olarak öne çıkmaktadır. Muhammed Ali es-Sâbûnî\\\'nin \\\"Safvetü\\\'t-Tefâsir\\\" adlı tefsirinde, Kur\\\'ân âyetlerindeki belâgat unsurlarına geniş bir yer verilmiştir. Bu eser, beyân ilminin alt dalları olan teşbih, istiare, kinaye ve mecaz gibi sanatlara dair Kur’ân âyetlerinden örnekler sunar. Çalışmamızda her bir edebi sanatla ilgili beş âyet örneği incelenmiş ve müfessirin bu konulardaki yorumlarına yer verilmiştir. Bu sayede, Sâbûnî\\\'nin tefsirinde belâgat ve beyân ilmine dair sistematik bir inceleme yapılmış ve eserin bu alandaki katkıları ortaya konulmuştur. Bu eserde, Kur\\\'ân\\\'ın edebi yönü detaylı bir şekilde ele alınmış ve beyân ilminin uygulamaları gösterilmiştir. Bu yaklaşım, eserin diğer tefsirlerden farklı olarak, belâgat ilmiyle desteklenmiş ve Kur\\\'ân\\\'ın edebi boyutunu anlamada mütevazı bir katkı sağlamıştır.
Keywords : Arap Dili ve Belâgatı, Kur'ân, Safvetü't-Tefâsîr, Belâgat, Beyân

ORIGINAL ARTICLE URL