Mehmet Akif’in Şiirlerinde Dinî Başa Çıkma

Authors : Süleyman Abanoz, Yusuf Kömür
Pages : 61-88
Doi:10.31591/istem.1731642
View : 211 | Download : 262
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Mehmet Âkif Ersoy, Osmanlı Devleti’nin son dönemleriyle Cumhuriyet’in ilk yıllarında yaşamış, dinî ve millî değerlere sıkı sıkıya bağlı bir şair, sanatkâr ve mütefekkirdir. O hem edebî ve dinî yönü güçlü bir şairdir hem de devletin ve halkın yaşadığı sıkıntıları derinden hissederek şiirlerine yansıtmıştır. Bundan dan dolayı çalışmada Safahat inceleme konusu edilmiştir. Böylece Mehmet Âkif’in şiirlerine yansıyan yönleriyle dönemin sıkıntılarını anlamak ve bu sıkıntıları aşmada dinin rolünü göz önüne sermek mümkün olacaktır. Bu yönüyle çalışmanın edebiyat ve dinin kesiştiği bir alanda yeni ufuklar açması ve açılımlar sağlaması beklenmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Mehmet Âkif’in şiirlerinde dinî başa çıkma unsurlarının yeri ve kullanım tercihlerini saptamak ve yorumlamaktır. Bu çalışmada Mehmet Âkif’in Safahat kitabında toplanan şiirlerinin dinî başa çıkma açısından incelenip yorumlanması ve analiz edilmesi hedeflendiğinden betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Mehmet Âkif’in hayatında gördüğü zorluklar karşısında geliştirdiği dinî başa çıkma stratejileri, eserlerine yansımış ve okurlara bir rehber niteliğinde yol gösterici olmuştur. O, yaşadığı dönemin büyük felaketleri karşısında sürekli azimle çalışmayı, sabır göstermeyi ve Allah’a sığınmayı öğütleyerek milletin kurtuluş umudunun kırılmaması için çabalar. Şiirlerinde İslam dininin öğretilerini zorluklarla başa çıkmada bir çözüm yolu olarak ortaya koyar. Onun şiirlerinde dinî başa çıkma sürecinin temel stratejilerinden olan problem ve duygu odaklı yaklaşımlar ve olumlu olumsuz dinî başa çıkma stratejileriyle yoğun bir şekilde karşılaşılmaktadır. O, bu yaklaşımları şiirlerinde kullanır ve toplumu uyanışa davet eden mesajlar verir. Bazı şiirlerinde isyan ve sorgulama hâli görülse de Mehmet Âkif’in şiirlerinde özne, genellikle Allah’a tevekkül ve teslimiyetle kurtuluş arayışına girer. Onun şiirlerinde dinî başa çıkma stratejilerinden sabır, tevekkül, azim ve dua ile mücadele bireysel ve toplumsal kurtuluşun anahtarı olarak okunabilir.
Keywords : Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı, Mehmet Akif, Safahat, Dinî Başa Çıkma, Şiir.

ORIGINAL ARTICLE URL