Osmanlı Dönemi Süreli Yayınlarından Bir Örnek: Askerî Cerîde-İ Baytarîyye/Askerî Mecmua-i Baytarîyye (1918-1920)

Authors : Erhan Yüksel

Pages : 452-464

Doi:10.26650/oba.1602948

View : 69 | Download : 53

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 1334-1336 (1918-1920) yılları arasında yayımlanmış olan Askerî Cerîde-i Baytarîyye/Askerî Mecmua-i Baytarîyye adlı derginin veteriner hekimliği tarihi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın materyalini, derginin Milli Kütüphanedeki “1973 SA 183” demirbaş numarası ile kayıtlı 19 sayısı oluşturmuştur. Askerî Cerîde-i Baytarîyye/Askerî Mecmua-i Baytarîyye’nin ilk sayısı Haziran 1334 (1918) tarihli, son sayısı ise Kânûn-i sânî 1336 (Ocak 1920) tarihli 19 numaralı sayısıdır. Derginin ilk sayısında yer alan “İfâde-i mahsusâ” başlıklı yazıda, derginin çıkarılma amacı, Balkan Savaşı nedeniyle kesintiye uğramış olan Cerîde-i Baytarîyye\\\'nin tekrar yayımlanması ve veteriner hekimliği alanındaki gelişmelerin aktarılması olarak belirtilmiştir. Askerî Ceride-i Baytariyye, ‘Harbiye Nezareti Baytar Müfettiş-i Umûmiliği’ tarafından Matbaai Askeriyye’de aylık periyotla basılmıştır. Derginin adı, Teşrîn-i sânî 1335 (Kasım 1919) tarihli 17’nci sayıdan itibaren Askerî Mecmua-i Baytarîyye olarak değiştirilmiştir. Yayın ömrünü Askerî Mecmua-i Baytarîyye adıyla tamamladığı belirlenen dergide tüberküloz, uyuz, ruam ve kuduz gibi hastalıklar, döneme ilişkin at ve sığır varlığı, hayvan besleme, cerrahi, et muayenesi gibi konuların yanı sıra savaş esnasında hayvanlara uygulanan tedaviler, biyografi, terfi, tayin, kitap tanıtımı ve yurtdışındaki mesleki dergilerden ulaşılan makalelerin çevirileri ile veteriner hekimliği eğitim kurumları hakkındaki bilgilere yer verilmiştir. Bu çalışmada, Askerî Cerîde-i Baytarîyye/Askerî Mecmua-i Baytarîyye adlı derginin yayın süreci ve içeriği ile ilgili bilgiler detaylandırılarak, veteriner hekimliği tarihi ve askeri veteriner hekimliği tarihi bağlamında taşıdığı önem değerlendirilmiştir.
Keywords : Askerî Cerîde-i Baytarîyye/Askerî Mecmua-i Baytarîyye, askeri süreli yayın, veteriner hekimliği tarihi

ORIGINAL ARTICLE URL