HALİFE YUSUF’UN MECMAʿU’L-MESÂʾİL ADLI ESERİNDE İZLEDİĞİ YÖNTEM ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Hasan Aksoy

Pages : 195-214

Doi:10.55805/kadimsbd.1829284

View : 60 | Download : 106

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Halife Yusuf’un Mecmaʿu’l-mesâʾil adlı eserinde benimsediği ilmî yöntemi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, müellifin meseleleri ele alış tarzı; kaynak kullanımı, mezhep içi ve mezhepler arası görüşleri değerlendirme biçimi, tercih metodolojisi ve güncel meselelere yaklaşımı bağlamında analiz edilmiştir. Halife Yusuf’un, temel olarak Şâfiî mezhebinin usûl ve görüşlerini merkeze aldığı, ancak ihtiyaç hâlinde diğer mezheplerin görüşlerine de başvurmak suretiyle pragmatik ve çözüm odaklı bir yaklaşım geliştirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte müellifin, ihtilaflı konularda delilleri mukayese ederek kendi tercihlerini açıkça ortaya koyması, bireysel uygulamalar ile fetvaya konu olacak toplumsal yönlendirmeleri birbirinden ayırması ve zayıf görüşlerle amel meselesine ihtiyatlı bir çerçevede yaklaşması, onun metodolojisinin belirgin özellikleri arasında yer almaktadır. Ayrıca eserde, çağdaş dönemde tartışma konusu olan zekât–vergi ilişkisi gibi güncel meselelerin ele alınması, müellifin geleneksel fıkhî birikimi modern ihtiyaçlarla irtibatlandırma çabasını göstermektedir. Sonuç olarak Mecmaʿu’l-mesâʾil, hem klasik fıkhî tartışmaları sistematik biçimde aktaran hem de yöntem bakımından ölçülü, delil temelli ve uygulamaya yönelik bir perspektif sunan bir çalışma olarak değerlendirilmektedir.
Keywords : Fıkıh, Şâfiî Mezhebi, Halife Yusuf, Mecmaʿu’l-Mesâʾil, Mezhep Tercihleri

ORIGINAL ARTICLE URL