Kur’an’da İki Farklı Kadın Karakter Bağlamında Mücadele: Havle bint Sa‘lebe ve Züleyha

Authors : Elmas Pehlivanlı, Nurdane Güler

Pages : 77-95

View : 72 | Download : 21

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Kur’an’da hikâyeleriyle yer alan Havle bint Sa‘lebe ve Mısır Azizi’nin karısı Züleyha karakterleri üzerinden mücadele temasını tefsir bağlamında incelemektedir. Havle bint Sa‘lebe, kocasının kendisini haram kılmak maksadıyla zıhâr uyguladığı bir hanım sahabidir. Cahiliye geleneğine dayanan zıhâr, kadını mağdur eden bir çeşit boşama şeklidir. Bu uygulama, kadının ne mevcut evliliğini devam ettirmesine imkân veren ne de başka bir erkekle nikâhlanmasına izin veren katı ve adaletsiz bir uygulamadır. Kadını mağdur edip, çaresiz bırakan zıhâr uygulamasına karşı giriştiği hak arayışında Havle, Hz. Peygamber’in huzuruna çıkarak adalet için bir mücadeleye girmiştir. Havle’nin bu mücadelesi, zıhârı hükme bağlatmış ve nazil olan surenin ismini almasına sebep olmuştur. Mısır Azizi’nin karısı Züleyha ise nefsinin ve arzularının etkisiyle, Allah’ın çirkin gördüğü bir eylemi gerçekleştirmesi için hizmetlisi Yusuf’u baştan çıkarmaya çalışarak büyük bir mücadele içine girmiştir. Züleyha, Yusuf’a karşı duyduğu beşerî zaafıyla her türlü tuzak ve iftiralarla onu zindana attırmaktan çekinmemiş; sonunda ise gerçeğin ağırlığı ile yüzleşmiştir. Züleyha’nın mücadelesi, onun içsel çatışmalarını ve Yusuf’un iffetini koruma çabasını gözler önüne sermektedir. Bu iki karakter karşılaştırıldığında Havle, adaletin, cesaretin ve hak arayışının simgesi olarak örnek bir mücadele içine girerken; Züleyha, beşerî zaaf ve ahlaki dersler içeren bir kıssa ile Kur’an’da yanlış bir mücadele örneği sergilemiştir.
Keywords : Tefsir, Havle bint Sa‘lebe, Züleyha, Zıhâr, Mücadele, Tuzak

ORIGINAL ARTICLE URL