A Study on Revealing the Original Spatial Character, Collective Memory of Adapazarı/ Uzunçarşı

Authors : Beyza ÇİLLİ, Mehtap ÖZBAYRAKTAR

Pages : 177-202

Doi:10.35674/kent.1016903

View : 33 | Download : 8

Publication Date : 2022-03-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kolektif belleğin sürdürüldüğü, her grubun izlerini taşıyan ve yaşamın her kesimine dokunan Pierre Nora’nın hafıza mekanlarından biri de, Osmanlı’dan günümüze kalan çarşılardır. Ancak bu çarşılar; kullanıcıları değiştikçe, doğal sebepler nedeni ile insert ignore into journalissuearticles values(sel, deprem… vb. gibi); geçirdiği değişikliklerle ve bunlara karşı yapılan onarımlarla gün geçtikçe “kolektif belleğin sürdürüldüğü kentsel hafıza mekanı” olma özelliklerini yitirmektedirler. Bu mekanlardan biri de Adapazarı Uzunçarşısı’dır. Adapazarı’nın bellek mekanlarından biri olan ve 2017 restorasyonu sonrası önemli değişiklikler geçiren Uzunçarşı’nın özellikle restorasyon sonrası güncel durumu üzerine herhangi bir çalışma ve araştırma bulunmadığı saptanmıştır. Bu nedenle çalışmanın amacı; Uzunçarşı’nın günümüzde özgünlüğünü yitiren mekânsal karakterinin ve kolektif belleğinin ortaya çıkarılması, yaşanabilir bir çarşı için öneriler geliştirilmesidir. Çalışmada belirtilen amaç doğrultusunda dört aşamalı bir yol izlenmiştir: 1. Yerleşimin tarihi: Adapazarı kent merkezi ticaret mekanları ve Uzunçarşı. 2. Çarşı`nın yerinde gözlem yolu ile mevcut durum değerlendirmesi insert ignore into journalissuearticles values(Adapazarı Uzunçarşı’nın mekansal karakteri);. 3. “Kentsel mekânın kalitesi için değerlendirme kriterleri”nin Uzunçarşı mekanları üzerinde analizi insert ignore into journalissuearticles values(Adapazarı Uzunçarşı’nın mekansal karakteri);. 4. 16 Uzunçarşı işletmecisi ile derinlemesine görüşme insert ignore into journalissuearticles values(Adapazarı Uzunçarşı’nın kollektif belleği);. Çalışma sonucunda Adapazarı Uzunçarşının mekânsal karakteri, Uzunçarşı esnafı için kolektif bellekteki yeri, esnafın beğendiği/ beğenmediği yönler ile bunlara karşı geliştirdikleri öneriler ortaya konulmuştur. Toplanan verilerden yararlanılarak özellikle restorasyon sonrası Uzunçarşı’nın güncel nitelikleri insert ignore into journalissuearticles values(genel cephe ve plan özellikleri, dükkan fonksiyonları ve kat sayıları, kent mobilyaları ve tabelalar vb. özelinde); açıklanmış ve kullanıcıların güncel durumla ilgili görüşleri elde edilerek yorumlanmıştır. Yapılan yorumlama sonucunda çarşı kullanıcılarının restorasyon sonrası Uzunçarşı’nın birçok yönünden insert ignore into journalissuearticles values(çarşının üstü açık hale getirilmesi, teşhir yapılamaması, yalıtım ve müşteriye hitap edememe problemleri vb. gibi); memnuniyetsizlik yaşadıkları saptanmış, buna karşı ve çarşının mekansal karakteri ile kullanıcı belleğindeki yerine hitap edecek öneriler geliştirilmiştir.
Keywords : Geleneksel çarşı, Kamusal mekan karakteri, Kamusal mekan kalitesi, Kollektif bellek, Adapazarı Uzunçarşı

ORIGINAL ARTICLE URL