Mimarlık Pratiğinde Güneş Kırıcı Eleman ve Türkiye’deki Karşılığı
Authors : Efsun EKENYAZICI GÜNEY, Hande TULUM
Pages : 1475-1490
Doi:10.35674/kent.1058340
View : 53 | Download : 16
Publication Date : 2022-09-26
Article Type : Review Paper
Abstract :Bu çalışma güneş kırıcı öğenin dünyadaki farklı terminolojik karşılıklarını ele alarak başlar ve bu öğenin dünya genelinde sıklıkla kullanıldığını ortaya koyar. Bu süreçte güneş kırıcı öğenin uluslararası bağlamdaki karşılıkları farklı coğrafyalardan verilen örnekler aracılığıyla incelenir. Ardından güneş kırıcının Türkiye mimarlık pratiğindeki yansımaları ele alınır. Çalışmada uluslararası bağlam ve Türkiye çerçevesi kronolojik bir anlatı aracılığıyla değerlendirilir. Bu anlatıda, bu iki çerçeve üzerinden hem vernaküler insert ignore into journalissuearticles values(yerel); mimarlık hem de modern mimarlık yorumları aracılığı ile bir okuma gerçekleştirilir. Böylece öğenin işlevselliğine ek olarak zaman içinde yapı cephelerindeki kullanım değişimi anlaşılmaya çalışılır. Güneş kırıcının tarihsel yolculuğunda ilk olarak işlevselliğinin ön planda olduğu ancak sonrasında mimarlık repertuarında, formu ile estetik bir cephe elemanı şeklini aldığı anlaşılır. Ayrıca, çalışmada öğenin bütüncül ve kısmi kullanımlarının oluşturduğu farklı yapısal kurgular tartışılır. Güneş kırıcının yer aldığı pek çok örneğe değinen, böylece bu öğenin mimarlık pratiğindeki yerini tartışan ve kullanım çeşitliliğine dikkat çekmeyi hedefleyen çalışma karşılaştırmalı bir anlatı sunar. Bu sayede hem konut yapılarındaki hem kamusal yapılardaki güneş kırıcı kullanımını vurgulayan çalışma mimarlık literatüründeki farklı dönemlere tarihlenen ikonik yapılara da odaklanır. Son olarak bu çalışma 21. yüzyılda bu öğenin kullanımında ortaya çıkan keskin değişiklikle birlikte öğenin tarihsel referanslarının zayıfladığının ve pek çok bölgede benzer bir biçimde ele alınmaya başladığının altını çizer.Keywords : güneş kırıcı, vernaküler mimarlık, yerel mimarlık, modern mimarlık, Türkiye
ORIGINAL ARTICLE URL