Tarihi Endüstriyel Binaların Koruma Eylemi ve İşlev Değişikliğinin Kentsel Mekâna Etkileri: Aydın Tekstil Fabrikası Örneği

Authors : Muhterem Hoşer, Zeynep Kerem Öztürk

Pages : 2142-2168

Doi:10.35674/kent.1493864

View : 133 | Download : 90

Publication Date : 2024-11-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Yirminci yüzyılın sonlarına kadar dünya genelinde ve ülkemizde, değişik alanlarda faaliyet gösteren tarihi nitelikli endüstriyel binalar çeşitli sebepler nedeniyle üretimlerini durdurduktan sonra atıl bir halde kentsel alanlarda fiziksel varlıklarını sürdürmeye devam etmişlerdir. Atıl kalan endüstriyel binaların strüktürleri gerekli olmaları halinde fiziksel sağlamlaştırmayla birlikte yeni işlevlerine dönüştürüldüğünde, tarihi ve kültürel miras günümüze kadar taşınmakta ve mekansal belleğin canlanmasına katkı sağlanmaktadır. Aynı zamanda devinim halinde olan şehirlerde, yeniden işlevlenen binaların katkısıyla mekânsal alanlarda canlanma ve estetik değerler oluşmaktadır. Özellikle büyük şehir merkezlerinde, kullanılmayan endüstriyel binaların yarattığı görsel ve çevresel olumsuz etkilerin boyutlarını en aza indirgeyerek bu binaların varlığını fırsata dönüştürecek bir evrilme ile kente ve kentliye kazandırmak, mutlak yapılması gereken bir kamusal eylem olarak görülmelidir. Yeniden geliştirmeye yönelik müdahalelerin bu terkedilmiş metruk alanların ve çevresinin ekonomik olarak canlandırılmasında önemli ve aktif rolü bulunmaktadır. Yapıların yeniden işlevlendirilmesi, hem mimariye katkı sağlayarak şehir merkezlerinin canlanmasına imkân tanımakta hem de kentsel alanların daha verimli kullanılmasını teşvik etmektedir. Bu çalışmada, endüstriyel binaların koruma odaklı dönüşümleri ve dönüşüm sürecinde yeni işlevler oluşturulurken karşılaşılan zorluklar ve sürecin gerektirdiği yatırımlar, Aydın Tekstil Fabrikası örneği üzerinden incelenmiştir. Üzerinde çalışılan örnek, endüstriyel yapıların dönüşüm eyleminin sadece mimari proje boyutunda bir uğraşıdan ibaret olmadığını; sosyal, çevresel ve kültürel bileşenleri olan bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Yeniden İşlevlendirme, Endüstriyel Miras, Koruma Odaklı Dönüşüm, Kentsel Dönüşüm, Aydın Tekstil Fabrikası

ORIGINAL ARTICLE URL