- Abant Sosyal Bilimler Dergisi
- Cilt: 25 Sayı: 2
- Kazakistan’da Cedidçilik ve Türkçülük: Modernleşme Sürecinde Ortak İdeolojik Temeller
Kazakistan’da Cedidçilik ve Türkçülük: Modernleşme Sürecinde Ortak İdeolojik Temeller
Authors : Alper Kasımoğlu
Pages : 969-983
Doi:10.11616/asbi.1658354
View : 82 | Download : 49
Publication Date : 2025-07-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, XIX. yüzyılın sonlarından XX. yüzyılın başlarına kadar Kazakistan’da Cedidçilik ve Türkçülük hareketlerinin toplumsal değişim, ulusal kimlik ve siyasal bilinç üzerindeki etkisini tarihsel sosyolojik bir çerçevede incelemektedir. Cedidçilik, Çarlık Rusyası’nın kimlik politikalarına karşı eğitim reformlarıyla bireysel ve toplumsal bilinçlenmeyi teşvik etmiş, Ruslaştırma politikalarına karşı kültürel direnişin önemli bir unsuru hâline gelmiştir. İsmail Gaspıralı’nın önderliğindeki Cedid okulları, modern eğitim anlayışıyla eleştirel düşünceyi yaygınlaştırmıştır. Türkçülük ise dil ve tarih temelinde ortak bir millî kimlik inşa sürecini desteklemiştir. Bu iki hareketin etkileşimi, Alaş Orda’nın ideolojik temellerinin oluşmasına ve kadın eğitiminin yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır. Çalışma ayrıca, Cedidçilik ve Türkçülüğün mirasının günümüz Kazakistan’ında ulusal kimlik ve toplumsal bilinçlenme süreçlerine olan etkilerini değerlendirerek bu tarihsel sürecin uzun vadeli yansımalarına ışık tutmaktadır.Keywords : Cedidçilik, Türkçülük, Kazakistan, Eğitim Reformları, Ulusal Kimlik
ORIGINAL ARTICLE URL
