Sosyal Ağ Yorgunluğu ve Gizlilik: Açık Rıza Metinlerinin Gizlilik Kontrolündeki Rolü ve Analizi

Authors : İbrahim Karataş, Adem Yılmaz

Pages : 1749-1765

Doi:10.11616/asbi.1742603

View : 83 | Download : 120

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte sosyal medya platformları, bireylerin hem içerik üreticisi hem de tüketicisi olarak konumlandığı merkezi çevrim içi mecralar haline gelmiştir. Bu süreçte paylaşılan kişisel verilerin miktarı ve çeşitliliği artmakta buna paralel olarak kullanıcıların veri güvenliği ve gizliliğe ilişkin kaygıları derinleşmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de en yaygın kullanılan beş sosyal medya platformu (YouTube, Instagram, WhatsApp, Facebook, X (Twitter)) ile yerli bir dijital iletişim platformu olan BİP\\\'in sunduğu gizlilik ve açık rıza metinlerini içerik, yapı ve şeffaflık açısından analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Custers ve arkadaşları tarafından geliştirilen açık rıza kriterleri şeması ve Türkiye Cumhuriyeti Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) açık rıza tanımı ve unsurları temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, platformların fiili gizlilik uygulamalarını değil, kullanıcı bilgilendirmesi amacıyla sunulan açık rıza metinlerinin belirlenmiş etik ve yasal kriterler açısından yeterliliğini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada Türkiye’de en çok kullanılan 6 sosyal medya platformunun (Facebook, Instagram, YouTube, X, WhatsApp ve BİP) gizlilik metinleri incelenmiştir. Sonuçlar, metinlerin genel olarak bilgilendirilmiş rıza kriterlerini karşıladığını, ancak uzunluk ve anlaşılabilirlik bakımından sorunlar içerdiğini göstermektedir. BİP sade ve açık metniyle öne çıkarken, özellikle Facebook, Instagram, YouTube, X ve WhatsApp’ın kullanıcıların yasal hakları ve veri ihlallerine ilişkin bilgilendirmede yetersiz kaldığı belirlenmiştir.
Keywords : Dijital Yorgunluk, Sosyal Ağ Yorgunluğu, Açık Rıza, Gizlilik politikaları, Gizlilikte Kadecilik

ORIGINAL ARTICLE URL