Dijital Politik Dezenformasyonda Kullanılan Görsellerin Analizi: Sednaya Hapishanesi Örneği

Authors : Fatih Ceylan
Pages : 1821-1835
Doi:10.11616/asbi.1742664
View : 250 | Download : 292
Publication Date : 2025-11-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Dezenformasyon, ilk toplumsal yapılardan beri hemen hemen her alanda, çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Özellikle dijital teknolojilerde yaşanan baş döndürücü gelişmeler, günümüzde dezenformasyonun yapısını hiç olmadığı kadar etkilemiş; yayılım hızını ve etkilerini çok arttırmış, yöntemlerini ise karmaşıklaştırmıştır. Bu durum, dezenformasyonun olumsuz sonuçlarının daha kapsamlı hale gelmesine ve etkilerinin daha derin bir şekilde hissedilmesine yol açmıştır. Bilhassa siyaset gibi rekabetin yoğun olduğu alanlarda dezenformasyonun kullanım yoğunluğunun ve etkilerinin daha da arttığı görülmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın odak noktası dijital politik dezenformasyon ve amacı ise dijital politik dezenformasyonun tespit edilmesine katkı sağlamaktır. Araştırmanın örneklemi, Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin ardından Sednaya Hapishanesine ait olduğu iddiasıyla X platformunda dolaşan üç görselden oluşmaktadır. Göstergebilimsel yaklaşımla yürütülen araştırmanın verileri, Saussure’ün üçlü modeli (gösteren-gösterilen-gösterge) ile Barthes’in düz anlam-yan anlam kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir. Analizler sonucu örneklem olarak seçilen üç görselden ikisinin bağlamadan koparma ve çarpıtma yöntemleriyle, diğer görselin ise tamamen yapay zeka ile oluşturularak uydurma yöntemiyle dezenformasyon yapıldığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, farklı zaman, mekan ve kurumlara ait olan göstergelerin, dijital ortamlarda farklı metinsel anlatılarla birleştirilmesiyle veya tamamen yapay zeka ile oluşturulan sahte içeriklerin paylaşılmasıyla yalan iddiaların kanıtlanmasına yönelik dezenformasyon yapıldığı anlaşılmıştır. Bu araştırmanın, siyasi dezenformasyonla ilgili gelecekteki çalışmaların yanı sıra politikacılar, bireyler ve kurumlar için de faydalı olması beklenmektedir.
Keywords : Dijitalleşme, Dezenformasyon, Politik Dezenformasyon, Görseller, Göstergebilim.

ORIGINAL ARTICLE URL