OSMANLI TARİH VE BİYOGRAFİSİNDEN ŞİİRE; MEHMED SÜREYYÂ’NIN “GÜL BAHÇESİ”
Authors : Duygu Bingöl Toptaş
Pages : 1-23
Doi:10.70911/kulturk.1596539
View : 77 | Download : 71
Publication Date : 2025-06-11
Article Type : Research Paper
Abstract :Osmanlı toplumunda yüzyıllardır süregelen Divân edebiyatı, 19. yüzyılda da birtakım yenileşme hareketleriyle beraber varlığını devam ettirmiştir. Bu yüzyılda Mehmed Süreyyâ, Osmanlı tarih yazıcılığı ve biyografi yönünde kendini ön plana çıkaran, bürokratik kimliğinin yanı sıra edebi çevrelerce de takdir gören bir isimdi. Bu çalışmada yazdığı tarih eserleriyle dönemin çeşitli olaylarına ışık tutan Mehmed Süreyyâ’nın daha evvel neşredilmemiş ve cönk şeklinde tutulmuş fakat içerik itibariyle bir şiir mecmuası olan “Gülzâr”ın transkripsiyonu yapılmış ve mecmuada yer alan şiirler incelenmiştir. Süreyyâ’nın şekil ve ölçü açısından Divân edebiyatı türünde şiirler kaleme aldığı tespit edilirken, kimi şiirlerinde 19. yüzyılda hüküm süren Tanzimat edebiyatının yeni konularına yer verdiği görülmüştür. Geçiş yüzyılı olarak kabul edilen bu dönemde önemli bir nesir yazarı olan Süreyyâ’nın, şiir sahasında, klasikten şiir ekseninde yazdığı, şiirlerinin konu itibariyle geleneğe bağlı olduğu olduğu saptanmıştır. Mecmuada toplamda 14 şiir yer almaktadır. Bu şiirlerin türü şu şekildedir: 9 gazel, 2 kıta, 2 kısa mesnevi ve 1 adet müstezat. Çalışmada öncelikle Süreyyâ’nın hayatına ve eserlerine yer verilmiş, Gülzâr’ın hem yapı hem de içerik olarak tanıtımı yapılmış, ardından mecmuanın transkripsiyonuna yer verilmiş ve son olarak yazmanın tıpkıbasımı eklenmiştir. Bu çalışma ile amacımız, nasir kimliği ile öne çıkan Mehmed Süreyyâ’nın daha evvel yayınlanmamış olan bu şiir mecmuasını alana kazandırmaktır.Keywords : Mehmed Süreyyâ, Osmanlı Toplumu, Şiir, Mecmua, Gülzâr
ORIGINAL ARTICLE URL