XIX. YÜZYIL SONLARINDA HARPUT’UN (MAMURATÜ’L-AZİZ) NÜFUS YAPISI

Authors : Melike Özdemir

Pages : 223-243

Doi:10.62809/matbuat.1821907

View : 122 | Download : 303

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin coğrafi ve kültürel açıdan önemli şehirlerinden biri olan Harput, 50-60.000 metrekarelik bir alanda yer almakta olup tarih boyunca stratejik bir merkez niteliği taşımıştır. Şehrin önemini arttıran etkenlerden biri de Maden-i Hümayun Emaneti’nin burada kurulmuş olmasıdır. 1846 tarihinde Harput’a vilayet statüsü kazandırılmış ve idaresine valiler atanarak yönetim yapısı yeniden düzenlenmiştir. Harput’ta tarihsel süreç içerisinde Müslüman ve gayrimüslim halk birlikte ikamet etmiş, bu ise çok kültürlü bir yapı oluşmasını sağlamıştır. Harput’a ilk aşamada Türk ve Müslümanların gelmesi Çubuk Bey dönemine tekabül eder. Harput’ta yaşayan gayrimüslim halkın önemli bir bölümünü Ermeniler teşkil ederken, onları Süryaniler takip etmektedir. Nüfusun büyük bir kısmı ise halkın geçim kaynağının tarım olmasından dolayı köylerde yer almıştır. Bu çalışmamızın ilk kısımlarında Harput’un tarihsel süreç içerisindeki yeri ve öneminden bahsedilmekte olup, devamında ise mahalle ve köylerinde yaşayan Müslüman ve gayrimüslim nüfus, 1312 Tarihli Mamuratü’l-Aziz Salnamesi temel alınarak oluşturulan tablolar incelenmiş ve bu tablolardan elde edilen bulgular analiz edilmiştir.
Keywords : Harput Sancağı, Müslim, Gayrimüslim, Nüfus, Mamuratü`l-Aziz

ORIGINAL ARTICLE URL