TÜRKİYE’DE SEÇİLMİŞ ŞİRKETLERİN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARINDAKİ RAPORLAMA FARKLILIKLARI: TFRS 10, TFRS 12 VE TMS 28 KAPSAMINDA KARŞILAŞTIRMA ANALİZİ

Authors : Salih Tutar

Pages : 221-240

Doi:10.55322/mdbakis.1746354

View : 111 | Download : 311

Publication Date : 2026-01-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren halka açık şirketlerin konsolidasyon uygulamalarında yer alan farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 28 çerçevesinde yer alan açıklama yükümlülüklerine rağmen, şirketlerin bağlı ortaklık, iştirak ve müşterek yönetime ilişkin raporlama pratiklerinin sektörel ya da şirket bazında nasıl farklılaştığı analiz edilecektir. Çalışmanın temel motivasyonu ve amacı konsolidasyon standartlarının uygulamadaki farklılıkları üzerine Türkiye’de sistematik analiz konusunda literatüre katkı sağlanmaktır. Nitel içerik analizi yöntemiyle örnekleme dahil edilen firmaların finansal tablo dipnotları, konsolidasyon kapsamı tabloları ve grup yapıları gibi parametreler kamuyu aydınlatma platformundan elde edilen faaliyet raporları ve bağımsız denetim raporları kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu doğrultuda Türkiye’de faaliyet gösteren sekiz şirketin konsolide finansal tablo açıklamaları TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 28 standartlarına çerçevesinde değerlendirmiştir. Çoğu şirket TFRS 10’un öngördüğü kontrol tanımını yüzeysel yapmış, yalnızca mülkiyet oranını vurgulamış, fiili kontrol ve sözleşmesel hakları açıklamamıştır. TFRS 12’ye göre açıklanması gereken dışlama gerekçeleri çoğu raporda belirtilmemiş veya yüzeysel geçiştirilmiştir. TMS 28 uyarınca iştiraklerin dönem kârına etkisi net olarak sunulmamış, çoğu şirket bu bilgiyi ya topluca göstermiş ya da hiç sunmamıştır. Şirketler genel olarak biçimsel uyumu sağlarken, açıklamaların içerik ve karar destekleyicilik açısından yetersiz kaldığı görülmüştür. Sürdürülebilirlik ve enflasyon muhasebesi gibi güncel konuların çoğu zaman konsolidasyon yapısıyla ilişkilendirilmediği, yatırımcıya bilgi sunumunun sınırlı olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : Konsolide Finansal Tablolar, Finansal Raporlama, TFRS 10, TFRS 12, TMS 28

ORIGINAL ARTICLE URL