EKONOMİK BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME, ENERJİ TÜKETİMİ VE DIŞ TİCARETİN ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN BİR NEDENSELLİK ANALİZİ (1960-2013)

Authors : Buket KIRCI, Murat ÇETİN, Selin SAYGIN, Yonca ALAŞAHAN

Pages : 26-43

View : 47 | Download : 15

Publication Date : 2018-01-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Literatürde çevre kirliliği ve bunu belirleyen faktörler önemli ölçüde tartışılmaktadır. Çevre kirliliğinin ölçülmesinde en çok kullanılan gösterge karbondioksit salınımı olduğu için bu çalışmada bu değişken çevre kirliliğini ölçmede kullanılmıştır. Çevre kirliliğinin en temel belirleyicileri arasında ekonomik büyüme, finansal gelişme, enerji tüketimi ve dış ticaret yer aldığı için bu çalışmada bu değişkenler ile karbondioksit salınımı arasındaki ilişkiler Türkiye ekonomisi bağlamında 1960-2013 döneminde ele alınmıştır. Burada söz konusu değişkenler arasındaki ilişki Granger nedensellik analizi çerçevesinde araştırılmıştır. Serilerin durağanlık analizi ADF ve PP testleriyle yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre tüm değişkenlerin birinci farkı alındığında durağan hale geldiği görülmüştür. Granger nedensellik analizi için gerekli olan uygun gecikme uzunluğu VAR modeli yardımıyla 1 olarak belirlenmiştir. Söz konusu gecikme uzunluğu kullanılarak Granger nedensellik sonuçları elde edilmiştir. Nedensellik analizine göre karbondioksit salınımından enerji tüketimine ve dış ticaretten karbondioksit salınımına doğru işleyen bir Granger nedenselliği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra enerji tüketimi, finansal gelişme ve ekonomik büyümeden karbondioksit salınımına doğru işleyen bir nedensellik belirlenememiştir. 
Keywords : Ekonomik Büyüme, Karbondioksit Salınımı, Finansal Gelişme, Dış Ticaret, Enerji Tüketimi

ORIGINAL ARTICLE URL