XV. YÜZYILA AİT İKİ ESERDE GEÇEN BALKAN VE BATI KÖKENLİ SÖZCÜKLER

Authors : Meryem SALİMAHMET

Pages : 1-16

View : 36 | Download : 9

Publication Date : 2019-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :XV.-XVII. yüzyıllara ait Osmanlı yazılı eserleri, Osmanlı devletindeki yaşamın her yönüne dair bilgi vermekte ve dönemin bilinen tüm beşeri ve toplum bilimi alanlarını yakından ilgilendirmektedir. Bu dönem yazılı edebiyat ürünlerinin çeşitli konu ve türleri arasında Osmanlı tarih yazıcılığı özel değer taşımaktadır. İzladi ve Varna savaşları (1443-1444) üzerine yazılmış anonim Gazavat-ı Sultan Murad Bin Mehemmed Han ve Oruç Beg’in Tevarih-i Ali Osman eseri XV. yüzyılın seçkin örneklerinden sayılmaktadır. İki metin de içerdikleri olaylar ve şahıslar hakkındaki bilgileriyle genel Osmanlı kroniklerinin boşluklarını doldurdukları gibi, dil bakımından da Türkiye Türkçesinin tarihi gelişimindeki ilk dönemlere ait özellikler taşımaları bakımından büyük öneme sahiptir. Eserler nesir türünde yazılmıştır, ancak yazarlar dönemin genel edebi geleneğine uygun olarak yer yer manzum kısımlar da ilave etmişlerdir. Yapılan incelemeler sonucu eserlerin dili Eski Anadolu Türkçesi ile Klasik Osmanlıca dönemleri arasındaki bir geçiş dönemi özellikleri taşıdığına sebebiyet vermektedir. Bu çalışmanın amacı, söz konusu iki tarihsel eserde kullanılan yabancı sözcükleri ve konkre olarak Balkan ve Batı kökenli sözcükleri tespit etmek ve tanıtmaktır. Eserlerde Arapça ve Farsça alıntılara göre sayısı bir hayli az olan Batı ve Balkan kaynaklı sözcükler, aslında bu dönem metinlerinde kullanımları özellik sayılmaktadır. Eserlerde tespit edilen sözcükler genel olarak unvanlar, dini rütbeler, askeri terimler, donatım ile ilgili kelimelerdir. Balkan ve Batı kökenli sözcükler, aynı dönemin diğer yazılı kaynaklarıyla karşılaştırma çalışmaları için önemli malzeme sayılmalarının yanısıra, Türkçenin gelişiminde dile girmeye başlayan yabancı kökenli sözcüklerin tarihlendirilmesi bakımından da faydalı olabilecektir.
Keywords : Gazavatname, Oruç Beğ Tarihi, Leksik, Balkan, Batı Kaynaklı Sözcükler

ORIGINAL ARTICLE URL