KUZEY MAKEDONYA TÜRKLERİ TARAFINDAN SÖYLENEN MANİLERDE GİYİM İLE İLGİLİ SÖZ VARLIĞI

Authors : Şükriye Duygu Çağma

Pages : 302-323

Doi:10.53711/balkanistik.1706012

View : 46 | Download : 74

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Review Paper

Abstract :Mâniler, sözlü halk edebiyatının ürünü olup aşk, özlem, gurbet, ayrılık, ölüm gibi konuları halk diliyle ve halkın ifade kalıplarıyla ele almaktadır. Sözlü kültürün ürünü olması nedeniyle halkın duygu ve düşüncelerini dilden dile ve kuşaktan kuşağa aktarırken ait olduğu toplumun kültürel unsurlarını ve dil özelliklerini de beraberinde taşır. Mânilerde kültürel unsur ögeleri olan âdetler, inanışlar, yiyecek çeşitleri, bitki adları, renkler, ev eşyaları ve günlük yaşamda kullanılan diğer eşyalar, kadın ve erkek adları, şehir ve ülke adları yanında giyim-kuşamla, kumaş türleri ve kumaş süsleme yöntemleri ile ilgili ayrıntılar da yer almaktadır. Çalışmada Kuzey Makedonya Türklerinden derlenen mânilerde geçen giyim-kuşamla ilgili söz varlığı incelenmiş, kıyafet adları, kumaş türleri, takı ve süs eşyaları gibi giyim-kuşamla ilgili söz varlığı önce bağlama göre tasnif edilmiş daha sonra morfolojik ve leksiko-semantik açıdan incelenmiştir. “ entari, fistan, ibrişim, bulka, esvap, çarık” gibi eski kelimelerin yanında “manto, kordela, bluz, kiloş” gibi Batı kökenli kıyafet isimleri de belirlenmiştir. Kuzey Makedonya Türkleri ağızlarında, Türkiye Türkçesinde pek kullanımda olmayıp belki sadece Türkiye Türkçesi ağızlarında yaşayan eski Türkçe kelimelerin hâlâ kullanımda olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte giyim kuşam çeşitleri için bugün de kullanılan Batı kökenli sözcüklerin kullanımda olduğu görülmüştür. Sonuç olarak mânilerden elde edilen giyim unsurları ile ilgili hem söz varlığı ortaya konmaya çalışılmış hem de bu alanda dilsel – kültürel değişim açısından veriler sunmak amaçlanmıştır.
Keywords : giysi, giyim- kuşam, kıyafet, mâni., Kuzey Makedonya Türkleri

ORIGINAL ARTICLE URL