Roma İmparator Kültü ve Yahudiler
Authors : Necmettin Bilik
Pages : 299-319
Doi:10.19059/mukaddime.1716745
View : 247 | Download : 413
Publication Date : 2025-11-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Roma imparator kültü, dinî ve politik işlevleriyle Roma ile tebaası arasında hâkimiyet ve sadakat ilişkisini belirledi. Yerel inanışlara uyarlanarak imparatorlukta çeşitli şekillerde uygulandı. İmparator kültünün başlatılması ve uygulanması için imparatorluk halkı zorlanmadı ancak özel anlamı imparatorluktaki her eyaletin, şehrin ve topluluğun bu külte katılmasını gerektiriyordu. Roma yönetiminde Yahudiler atalarının geleneklerini takip etme haklarından dolayı pagan kültlere katılmak zorunda değillerdi. Ancak bu yeni külte özel anlamından dolayı katılmak zorunda kaldılar. Roma’nın kral olarak atadığı Herodes, Palaestina’daki üç kentte imparator kültü başlattı. Yahudiler de diasporadaki sinagoglarda ve Kudüs\\\'teki Tapınak’ta kendilerine özgü ritüeller ve onurlandırmalarla Roma\\\'ya sadakatlerini gösterdiler. Bu nedenle Yahudiler imparator kültü ile ilişkilerinde Roma yönetimiyle sorun yaşamadılar ancak Hellenistik kentlerde Yahudiler ile Hellenler arasındaki çeşitli sorunlarda bu kült Yahudiler aleyhine politik bir araç olarak kullanıldı. Hellenler ve Yahudilerin karşılıklı olarak kimlik sembollerine saldırıları Yahudileri Roma’yla karşı karşıya getirdi. Caligula’nın Kudüs’teki Tapınak’a bir Zeus heykeli yerleştirme emriyle Kudüs ve Tapınak’ın Yahudilere özgülüğü ve kutsallığı tehdit edildi. İmparator kültü, Roma gücünü ve azametini tapınaklarda ibadet edilen imparatorların şahsında toplayan bir hükümdar kültü olarak Yahudi tanrısal monarşi geleneğine dayalı politik ideolojiyi yeniden gündeme getirdi ve Roma karşıtı isyan ideolojisinin şekillenmesinde etkili oldu. Bu çalışma Yahudi toplumunun farklı sosyal politik katmanlarında imparator kültünün nasıl algılandığını, bu kültün neden Yahudiler için bir tehdite dönüştüğünü ve Yahudilerin bu külte nasıl tepki gösterdiklerini incelemektedir.Keywords : Roma imparator kültü, Yahudiler, Palaestina, Kudüs, Philo, Iosephus
ORIGINAL ARTICLE URL