Tıbbileştirme Algısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Authors : Sevgi Kocabaş, Yusuf Karaşin, Yalçın Karagöz

Pages : 731-743

Doi:10.46413/boneyusbad.1576985

View : 118 | Download : 160

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Tıbbileştirme algısını etkileyen faktörlerin belirleyen bir ölçüm aracının alana kazandırılması bu çalışmanın amacıdır. Bu doğrultuda İstanbul ilinin Kartal ilçesinde yaşamını sürdüren 18 yaş üstü 361 bireye yüz yüze anket yöntemiyle ulaşılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında ölçek geliştirme süreci uygulanmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak, ilgili literatür taranarak kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Kavramsal çerçeve oluşturulduktan sonra 31 maddeden oluşan taslak ölçek meydana getirilmiştir. Bu aşamayı uzman görüşü alınması ve pilot uygulama aşamaları takip etmiştir. Uzman görüşü alınıp pilot uygulama aşamalarının ardından taslak ölçekte yer alan 11 maddenin çıkarılmasına karar verilmiştir. Kalan 20 madden oluşan ölçek üzerinden veri toplanmıştır. Toplanan verilere sırasıyla açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Bulgular: Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 20 ifadeden oluşan 4 faktörlük bir yapı ortaya konmuştur. Faktörlere “Ticari Kullanım, Sektörel Etki, Medya Etkisi ve Sosyalleşme” isimleri altındaki ifadeleri en iyi açıklayacak şekilde verilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi ile ortaya konan yapının doğruluğu doğrulayıcı faktör analizi ile teyit edilmiş olup modelin verilere mükemmel derecede uyum sağladığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bireylerin tıbbileştirme algısını ölçmede kullanılabilecek bir ölçüm aracı alana kazandırılmıştır.
Keywords : Tıbbileştirme, Ölçek Geliştirme, Tıbbileştirme Algısı, 2209-A Projesi

ORIGINAL ARTICLE URL