Sinematik Kurgunun Bilinçaltı Mekânları-Tekinsiz Mekânlar
Authors : Mine TUNÇOK SARIBERBEROĞLU
Pages : 27-39
Doi:10.26835/my.645548
View : 34 | Download : 10
Publication Date : 2020-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Zamanı ve mekânı kullanarak yeni bir gerçeklik oluşturmaya çalışan sinema, mekânın ve onun temsillerinin kavramsallaştırılması aracılığı ile varoluşsal deneyim ortamları sağlamaktadır. Gündelik hayattan aşina olduğumuz pek çok durum sinema tekniklerinin -tekrar eden kurgular, biçimsel manipülasyonlar- kullanımının yanı sıra doğrudan mimari mekândan -klostrofobik mekânlar, sonu gözükmeyen koridorlar vs.- beslenerek gerilim unsurunu ön plana çıkabilmektedir. Bu noktada gerilim sineması mekânları kullandığı psikolojik alt metinler ile mekân-deneyim araştırmaları için zengin ortamlar oluşturmasının yanı sıra bu kavramların mekânsallaşma biçimlerinin irdelenmesi ile de mimari söyleme olanak sağlamaktadır. Fantastik/korku-gerilim sinemasının temelinde yer alan tekinsizlik olgusu bilinç kavramı ile ilişkilendirilmekte ve ‘aşina olduğumuz bir şeyin içinde yatan rahatsız edicilik’ tanımlamasına dayanmaktadır. Bu filmlerde de oluşturulmaya çalışılan mekânsal tekinsizlik mimari mekânın konu edindiği en tanıdık olan ev kavramından insan zihninin bilinçaltı rüya mekânlarına kadar geniş bir yelpazede varlık göstererek, sinema anlatımının derinleşmesine olanaklar sağlamaktadır. Bu bağlamda mekân, sinema ve psikoloji arakesitinde yer alan çalışma mekân ve temsil ilişkisine tekinsizlik kavramı üzerinden yaklaşmaktadır. Çalışma kapsamında olay örgüsünün ağırlıklı olarak tanımlı kurgusal mekânlar üzerinden gerçekleştiği fantastik/korku-gerilim türünde seçilen bir grup film aracılığıyla, tekinsizlik kavramının tanımı ve bu bağlamda sinemada “tekinsizlik“ hissinin yaratılmasında öne çıkan psikolojik biçimlerin mekânsal yansımalarının bilinç, bilinçaltı ve bilinçdışı kavramları üzerinden irdelenmesi amaçlanmaktadır.Keywords : Sinema, Mekân, Psikoloji, Tasarım, Tekinsizlik
ORIGINAL ARTICLE URL