TÜRKİYE’DE EVLİLİK YOLUYLA VATANDAŞLIK KAZANIMINDA CALİ EVLİLİKLERİN TESPİTİ VE HUKUKİ SONUÇLARI

Authors : Elif Selen Batıgün

Pages : 631-662

Doi:10.32002/ombudsmanakademik.1646231

View : 131 | Download : 365

Publication Date : 2025-11-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Evlilik her şeyden önce kişilerin medeni statüsünü değiştiren ve bu çerçevede onların özel hayatlarına etki eden bir birlikteliği anlatmaktadır. Diğer yandan evlilik ilişkisi yalnızca evliliğin taraflarını ilgilendirmez. Bu noktada evliliğin toplumsal boyutu ise bu kurumun toplumun temel yapıtaşı olan aileyi temsil etmesine ve kamu düzeniyle bağlantılı olmasına atıf yapmaktadır. Bu özelliklerinden dolayı evlilik kurumu hemen hemen tüm hukuk sistemlerinde özel ve ayrıntılı düzenlemelere konu olmaktadır. Bu kapsamda evliliğin başta medeni hukuk olmak üzere vatandaşlık hukuku bakımından da sonuç doğuran bir hukuki ilişki olduğu görülmektedir. Buna karşın bazen kişilerin aile kurma iradesinden yoksun bir biçimde yalnızca evlendikleri kişinin vatandaşlığını elde etmek için “cali evlilik”ler gerçekleştirmeleri söz konusu olmaktadır. Türk vatandaşlık hukuku açısından değerlendirildiğinde, evlilik yoluyla vatandaşlık kazanımı belirli şartların gerçekleşmesiyle mümkün olabilmektedir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun (TVK) 16. maddesine göre Türk vatandaşıyla evlenen bir yabancının vatandaşlık başvurusunda bulunabilmesi için, eşlerin aile birliği içinde yaşamaları, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak faaliyetlerin içinde bulunmaması ve millî güvenliği ve kamu düzenini tehdit eden bir hallerinin bulunmaması gerekmektedir. Cali evlilikler bakımındansa bu şartlardan ilk ikisinin birer kriter olarak değerlendirilmesi söz konusudur. Bu iki şartı belirleyen kanunkoyucunun amacı, evliliğin yalnızca formal bir işlem olarak kullanılmasının önüne geçmektir. Bu süreçte idari otoritelerce yürütülecek denetim ve araştırmalarla cali evliliklerin tespitini mümkün kılacak mekanizmalara yer verildiği görülmektedir. Pratikte bu düzenlemelerin nasıl uygulandığı, bu evliliklerin engellenmesi açısından kilit rol oynamaktadır. Zira yapılan denetimlerin yüzeysel veya yetersiz kalması, cali evlilikler yoluyla vatandaşlığın kişiler nezdinde kazanıldığı vakaları gündeme getirebilmektedir.
Keywords : Türk Vatandaşlığının Kazanılması, Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması, Cali Evlilikler, Formalite Evlilikler, Göstermelik Evlilikler, Kamu Düzeni

ORIGINAL ARTICLE URL