Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme

Authors : Özge ERARSLAN İNGEÇ, Orçun YORULMAZ

Pages : 261-281

Doi:10.18863/pgy.768731

View : 43 | Download : 12

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Yaşam boyu birlikte görülme oranları oldukça yüksek olan depresyon ve anksiyete bozukluklarının etiyolojisindeki ortaklıklar birlikte ele alındığında, en son araştırmalar bu ortak özelliklerden hareketle geliştirilen bir dizi duygularla ilişkili bozukluğa uygulanabilen tanılar üstü bir yaklaşımı gündeme getirmiştir. Bu çalışmada tanılar üstü müdahale programlarının depresyon ve anksiyete bozuklukları üzerindeki etkilerini inceleyen görgül araştırmalar gözden geçirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda ulaşılan 18 seçkisiz kontrollü ve 13 seçkisiz olmayan çalışma örneklem özellikleri, yöntemsel arka planları ve sonuçları bakımından incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında incelenen araştırmalar genel olarak değerlendirildiğinde ilk olarak, tanılar üstü psikolojik müdahale programlarının çeşitli anksiyete bozuklukları ve depresyonun tedavisinde etkili olduğu sonucu çıkarılabilir. Anksiyete ve depresif belirtilerin bir arada olduğu durumlarda tanılar üstü yaklaşımın tanıya özgü protokollere kıyasla önemli avantajlar sağlayabileceği önerilmektedir. Gelecek çalışmalarda bu yaklaşımın farklı tanı gruplarında tanıya özgü tedavilere kıyasla etkisinin incelenmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Ülkemizde de tanılar üstü müdahalelerin etkinliğini ve tanıya özgü protokollere kıyasla olası klinik ve ekonomik avantajlarını araştırmanın önemli olduğu düşünülmektedir.
Keywords : Tanılar üstü yaklaşım, Bütünleşik protokol, Duygularla ilişkili bozukluklar, Depresyon, anksiyete bozuklukları

ORIGINAL ARTICLE URL