Groups and Associations in Bithynia and Pontus: Interaction with prominent Statesmen and provincial Governors

Authors : Nikos GİANNAKOPOULOS

Pages : 364-387

View : 87 | Download : 11

Publication Date : 2016-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bithynia ve Pontos kentlerinde birçok dini ve mesleki dernek belgelenmiştir. Bunların, kentlerinde önem­­li bir siyasi faktör oluşturdukları bilinmektedir. Bazı derneklerin kentlerde yerel yöneticiler ve vali gi­bi Romalı yöneticiler ile ilişki içine girdikleri ve bu kişileri onurlandırdıkları görülmektedir. Pli­nius’un mektuplaşmaları da Roma Dönemi Bithynia ve Pontos’undaki özel derneklerin, kentlerdeki ye­rel toplum içersinde kayda değer ölçüde önemli güçler ve buna bağlı olarak da eyalet yöneticileri için  bir itina ve ilgi meselesi olarak düşünüldüğüne işaret eder. Ancak bu resmi olmayan tüzel kişiler böyle bir öneme nasıl ulaşmışlardı? Bu onurlandırmaların arkasında yatan sebepleri irdeleyen yazar Bithynia-Pon­tos dernekleri ile yerel ve Romalı yöneticiler arasında söz konusu olan ilişkilere yoğunlaşmak sure­tiyle bu probleme eğilmeyi amaçlamıştır. Bir yandan kentteki söz sahibi kişilerin kazanılması dernek­lerin statüsünü yükseltmekte, onların çeşitli imtiyazlar elde etmesini kolaylaştırmakta ve dernek­lere res­men liderlik ve bir üstünlük kazandırmaktaydılar. Diğer yandan yerel siyasetçiler de bu dernek­lerin des­teğiy­le resmi onurlar elde etmekte ve hedefledikleri siyasi amaçlara daha kolay ulaşa­bilmekteydiler. Bithy­niarchai ve eyalet valilerinin de Roma imparatoru için dikilen onurlandırma ya da adak anıtlarının in­şa­sında söz konusu bu özel derneklerle işbirliği içerisine girdikleri görülmektedir. Eşraf tabakanın elin­de tutuğu kent kurumları vasıtasıyla değil de, eşraftan seçkin üye­lerle gerçekleşen bu türden bir kişi­sel ilişki toplum yaşamının temel taşı olan euergesia sisteminin düzgün bir şekilde deva­mını sağlamakla bir­likte, derneklere, önemli politik figürler haline gelerek kendi micro-toplumlarının imparatorluk içe­ri­sin­deki yerini belirleyen siyasi hayata iştirak etme olanağını da sağla­mıştır. Öte yandan, yapı itibariyle değiş­ken ve hizipçi politik çevre içerisinde, politikacıları doğrudan halka danışmaya teşvik eden ısrarcı demo­kratik karakter ve derneklerin önemli devlet adamlarına bağlanması anlaşmazlık zamanlarında bir nevi seferber olma aracı olarak da işlev görebilmekteydi.
Keywords : Bithynia, Pontos, dernekler, kent elitleri, euergesia, kişisel ilişki, patronluk

ORIGINAL ARTICLE URL