ATABETÜ’L HAKAYIK’TA GEÇİŞ DÖNEMİNİN İZLERİ: SOSYAL DEĞİŞİM VE PROBLEMLER

Authors : Yunus Akif Çelikel

Pages : 375-404

Doi:10.37991/sosdus.1801868

View : 66 | Download : 102

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihin farklı dönemlerinde, dünyanın çeşitli coğrafyalarına göç eden ve kendi devletlerini kuran milletlerden biri Türklerdir. Türkler, geniş coğrafyalara yayılarak sadece siyasi ve askeri güç oluşturmakla kalmamış, aynı zamanda bulundukları coğrafyalarda kendi kültürlerini de sürdürmüşlerdir. Türklerin farklı din ve kültürlerle kurduğu etkileşim, devlet yönetimi, sosyal yapı ve inanç gibi alanlarda farklılaşmalara, bu bağlamda sosyal değişimin derinden yaşanmasına neden olmuştur. Tarih boyunca Türklerin etkileşim kurduğu önemli medeniyetlerden biri İslam’dır. İslam medeniyetiyle yaşanan etkileşim, Türk toplumunun sosyal yapısında kapsamlı değişimlere neden olmuştur. Özellikle din değişimi, sosyal yaşamın temel dinamikleri üzerinde etkili olarak kültür, sanat ve siyaset gibi alanlarda da çeşitli değişimlerin temeli olmuştur. 11. ve 12. yüzyıllarda Fars ve Arap dünyasının bilimsel ve sanatsal üstünlüğünün yaşanması karşısında Türklerin de eserler vermeye başlaması önemli bir gelişmedir. Edebi eserler arasında özellikle ahlaki öğüt kitaplarının ağırlıklı olduğu görülmektedir. Atabetü’l Hakayık, devlet idaresi, ahlak kuralları ve dini konularla ilgili olan, Türk-İslam medeniyeti ekseninde verilen ilk eserlerdendir. Eserde işlenen sosyal problemlerin günümüzde de benzer biçimde varlığını sürdürdüğü gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, Atabetü’l Hakayık, uzun yıllar önce yazılmış olmasına rağmen bugüne ışık tutabilme özelliği taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Atabetü’l Hakayık merkezinde geçiş döneminin izlerini, sosyal değişim kavramı etrafında aktarmak, toplumsal sorun ve çözümlerin dönemsel okumasını yapmaktır.
Keywords : Atabetü’l Hakayık, Sosyal Değişim, Toplumsal Problemler, Ahlak, Geçiş Dönemi

ORIGINAL ARTICLE URL