Türkiye Sağlık Hizmetleri Etkinliğinin Değerlendirilmesi: İBBS-1 Düzeyinde Veri Zarflama Analizi

Authors : Yıldırım Şimşek, Seda Kumru, Ümit Çıraklı
Pages : 1841-1869
Doi:10.21441/sosyalguvence.1539526
View : 56 | Download : 47
Publication Date : 2025-07-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Sağlık hizmetleri yönetiminin temel mücadele alanı toplumun sağlık hizmeti ihtiyacını kalite, etkililik ve verimlilik hedefleri gerçekleştirilerek karşılanmasıdır. Bu nedenle sağlık hizmetleri performansının sürekli olarak değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi çalışmaları yapılması elzemdir. Bu çalışmanın amacı, 2011-2020 yılları arasında Türkiye’de sağlık hizmetleri etkinliğinin Veri Zarflama Analizi yöntemi ile değerlendirilmesidir. Çalışmada İBBS-1 düzeyinde tüm sağlık hizmet sunucuları ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kuruluşları için etkinlik karşılaştırmaları yapılmaktadır. Karar verme birimlerinin yıllara göre toplam etkinlik skor tabloları, 10 yıllık analiz sonuçları değerlendirildiğinde; tüm sağlık hizmet sunucuları kapsayan verilere göre, tüm bölgelerin en düşük ortalaması 2011 yılında %89 olarak tespit edilmiştir. Bu oranın, her yıl artarak, 2020 yılında %98’e yükseldiği görülmektedir. Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kuruluşlarına ait veriler değerlendirildiğinde, tüm bölgelerin en düşük ortalaması yine 2011 yılında %70 olarak bulunurken, bu oranın da her yıl artarak, 2020 yılında %89’a yükseldiği görülmektedir. Bununla birlikte çalışmada yıllar itibariyle etkin olan ve olmayan bölgeler tespit edilmiştir. Kaynak kullanımından kaynaklı etkinsizlikler olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulguları değerlendirildiğinde, kaynak tahsisinin ve kullanımının bölgeler arası demografik değişiklikler dikkate alınarak güncel olarak takip edilmesi, kamu ve özel sağlık hizmet sunucularının kaynak tahsisisinde tüm sektördeki kaynak varlığının ve kullanımının birlikte değerlendirilerek bir planlama yapılması önerilmektedir.
Keywords : Sağlık Hizmetleri, Performans, Etkinlik, Veri Zarflama Analizi, İBBS-1

ORIGINAL ARTICLE URL