OECD Üyesi Ülkeler ve Türkiye’de Dolaylı Vergiler, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Ekonomik Büyüme Arası Nedensellik İlişkisi Mevcut Mu?

Authors : Selçuk Çağrı Esener, Ahmet Burçin Yereli

Pages : 449-480

Doi:10.17233/sosyoekonomi.2025.03.21

View : 230 | Download : 178

Publication Date : 2025-07-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, dolaylı vergilerin temel göstergesi sayılan mal ve hizmetler üzerinden alınan vergiler, doğrudan yabancı yatırımlar ve iktisadi büyüme arası nedensellik ilişkisi olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu mali ve iktisadi etkileşimlerin zaman ve mekân linklerini yakalayabilmek için bootstrap panel Granger nedensellik metodunun ideal yöntem olduğu değerlendirilmiştir. 1974-2022 yılları arasında 19 OECD ülkesinden oluşan panel veri setinde, çift yönlü nedensellik modellemeleriyle değişkenlerin olası etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçların önemli kısmı literatürle uyumlu olsa dahi aksi yönde kuvvetli bulgulara da rastlanmıştır. Bunların en dikkat çekici olanı, doğrudan yabancı yatırımların GSYİH üzerinde beklenen etkisi yerine yarım asırlık süreçte bunun tam aksi yönde kuvvetli bir etkiyle karşılaşılmış olmasıdır. Bir diğer deyişle, GSYİH seviyelerinin yarattığı güven yabancı sermayeyi ülkeye çekmekteyken doğrudan yabancı yatırımlar GSYİH seviyeleri üzerinde bir ülke hariç anlamlı istatistiksel etki yaratmamıştır. Betimsel ve ampirik sınamalardan yararlanılarak yapılan çıkarsamalara göre, çalışmada, Türkiye için; dolaylı vergilemenin doğrudan yabancı yatırımların çift yönlü; büyüme değerlerinin tek yönlü nedeni olduğu tespit edilmiştir. Dış sermayeden GSYİH’e doğru herhangi bir link bulunamazken GSYİH’ten dış yatırımlara doğru ise bir bağıntı mevcuttur.
Keywords : Maliye Politikası, Ekonomik Büyüme, Dolaylı Vergiler, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Bootstrap Panel Granger Nedensellik

ORIGINAL ARTICLE URL