Kur’an-ı Kerim’in Empati Yönlendirmesi (Nisâ Sûresi 9. Âyet Bağlamında)

Authors : Servet Demirbaş

Pages : 1069-1083

Doi:10.30622/tarr.1808034

View : 128 | Download : 314

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Allah Teâlâ, Kur’an-ı Kerim’de vahyine muhatap kıldığı insanı merkezî konuma alıp maddî ve manevî olarak eğitmiştir. Birçok âyette mümin ve kâfir ayrımı yapmadan “Ey insanlar” diye hitap ederek insanı gündelik yaşamdan düşüncelerine kadar her yönüyle kuşatacak şekilde etkilemiştir. Bu etki ile insanda ilim, marifet ve yüksek bilinç oluşturarak bunu her yönüyle hem kendi hayatına hem de toplumun düzen ve ahengine yansıtmasını istemiştir. İnmeye başladığı andan itibaren insan gücü nispetinde açıklanmaya çalışılan Kur’an-ı Kerim’in tefsiri farklı yöntem ve yaklaşımlarla sürdürülmektedir. Çağdaş dönemde sosyal ve fen bilimlerinin gelişmesine ve modern hayatın getirdiği ihtiyaçlara bağlı olarak farklı tefsir ekolleri geliştirilmiştir. Bu dönemde Kur’an araştırmacılarının yöneldiği konulardan biri de disiplinler arası ilişki bağlamında Kur’an-ı Kerim’i insan psikolojisi açısından incelemek ve yorumlamak olmuştur. Gerek ülkemizde gerekse diğer coğrafyalarda psikoloji ilminden istifade edilerek “et-Tefsîrü’n-nefsî” psikolojik tefsir isimlendirmesiyle bir tefsir ekolü oluşturulmaya çalışılmaktadır. Modern hayatın dayatmaları karşısında bunalan ve çok kere kendini kaybederek sosyal ve psikolojik buhranlar içinde çalkalanan insanı içine düştüğü çıkmazdan kurtarmak ve ona Kur’an-ı Kerim’in hidayetini ve gösterdiği hakikat yolunu ulaştırmak için onun ruhuna dokunacak psikolojik yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Henüz gelişme aşamasında olan bu yöntem bir kısım âyetleri psikolojinin kavramlarıyla yorumlamaya çalışmaktadır. Bu kavramlardan biri de empatidir. Nitel araştırmayla yöntemi ve metin analizine dayalı bu çalışmada Nisa Sûresi 4/9. âyet, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde başkalarının durumunu anlayarak buna göre davranış geliştirme anlamında kullanılan empati psikolojisi açısından incelenerek Kur’an-ı Kerim\\\'im bu konudaki yönlendirmesine dikkat çekilmiştir. Bu bağlamda klasik ve çağdaş dönem tefsirleriyle birlikte konuyla ilgili çeşitli makaleler incelenmiştir. Müfessirlerin ilk dönemden itibaren bu âyetle ilgili yorumlarında empati duygusuna işaret ettikleri görülmüştür. Bu ayet üzerinden hem duygusal hem de davranışsal empatiyi kazanarak işlevsel kılmamızın gerekliliğini vurgulamışlardır. Bu âyeti, empati psikolojisi ekseninde bireyin başkalarının duygularını, durumlarını ve ihtiyaçlarını kendi durumunu hissettiği gibi hissetmesi anlamında yorumlamak mümkündür.
Keywords : Tefsir, Psikolojik Tefsir, Empati, Nisâ Sûresi 4/9. Âyet, Yorum.

ORIGINAL ARTICLE URL