Hadislerin Yazılı Rivayetiyle İlgili Farklı Yaklaşımlar
Authors : Ahmet Yücel
Pages : 314-344
Doi:10.53352/tevilat.1805198
View : 207 | Download : 255
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Hadislerin şifahî veya yazılı nakli meselesi hadis tarihinin her döneminde gündemde olan bir konudur. Klasik ve modern çalışmalar genellikle hadislerin yazılmasını yasaklayan ve yazılmasına izin veren rivayetler arasındaki çelişkiyi gidermekte ve hadislerin şifahî ve yazılı rivayetinin tarihsel sürecini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada hadislerin yazılması hakkında son dönemden başlayarak tarihsel süreçte konuyu incelemedeki amaçlar dikkate alınarak farklı yaklaşımların tespiti amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada, özellikle hadislerin şifahî veya yazılı rivayetinin farklı dönemlerde nasıl ele alındığı ve konuyla ilgili farklı yaklaşımların oluşmasındaki etkenlerin neler olduğu ortaya konulacaktır. Hz. Peygamber döneminden itibaren hadislerin yazılmadığı iddiası oryantalistler, Aligarh ve Kur’âniyyûn ekolleri tarafından hadislerin güvenilir yollarla nakledilmediğinin delili olarak zikredilir. Dolayısıyla yaklaşık son iki asırda konu “delil olma” ve “güvenilir olma” açılarından ele alınmıştır. Özellikle hicrî üçüncü ve beşinci asırlarda ise mesele, ilgili rivayetlerin tespiti ve aralarındaki ihtilafın giderilmesi/ihtilâfü’l-hadîs bağlamında incelenmiştir. Bu yaklaşım son iki asra kadar devam ettirilmiştir. Sahâbe ve tâbiîn nesillerinin yaşadığı hicrî birinci asırda ise hadisleri yazanlar bulunduğu gibi hadislerin yazımına karşı çıkanlar da olmuştur. Bu çalışmada konu, günümüzde hadislerin delil olmayacağı görüşünün temel sebeplerinden biri olarak zikredildiği için son dönemden ilk asra doğru “İnkâr ve İspat Dönemi”, “Tespit ve Telif/Hadisler Arasındaki Çelişkiyi Giderme Dönemi” ve “Uygulama Dönemi” başlıkları altında incelenecektir. Konunun sonunda ise hadislerin yazımıyla ilgili rivayetler ele alınacaktır.Keywords : Hadis, Oryantalizm, Aligarh, Kur’âniyyûn, İhtilâfü’l-hadîs, şifahî rivayet, kitâbet
ORIGINAL ARTICLE URL