Kazdağ Masifi’nde (Biga Yarımadası) Yer Alan Meta-Ofiyolitik Kayaların TitaniQ Termometresi ve Rutil İz Element Bileşimi

Authors : Fırat Şengün

Pages : 131-154

Doi:10.25288/tjb.298197

View : 26 | Download : 12

Publication Date : 2016-04-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Ofiyolitik meta-gabrolar Biga Yarımadası’nın güneyinde Kazdağ Masifi’nde yüzlek vermektedir. Meta-gabrolar içerisindeki rutil ve kuvars minerallerinin iz element bileşimleri LA-ICP-MS ile saptanmıştır. Hem matriks içerisinde hem de granat içerisinde kapanım olarak bulunan rutil tanelerinin Zr içeriği 176 ile 428 ppm arasında değişmekte ve ortalama Zr içeriği ise 335 ppmdir. Rutil taneleri genellikle homojen Zr dağılımına sahiptir. Kazdağ Masifi’nde incelenen örnekler içerisindeki rutil taneleri subkondritik Nb/Ta insert ignore into journalissuearticles values(11-23); ve Zr/Hf insert ignore into journalissuearticles values(20-33); değerleriyle karakterize olmaktadır. Nb/Ta ve Zr/Hf pozitif korelasyon göstermekte ve bu da muhtemelen silikat parçalanmasından kaynaklanmaktadır. Nb/Ta ve Zr/Hf oranları Ta ve Hf içeriklerindeki azalmayla artma eğilimi sunmaktadır. Rutil tanelerinin çekirdekleri genellikle düşük Nb/Ta insert ignore into journalissuearticles values(17-18); oranlarıyla karakterize olurken kenar kesimleri göreceli olarak daha yüksek Nb/Ta insert ignore into journalissuearticles values(19-23); oranlarına sahiptir. Rutilin iz element analizleri rutil kristallerinin metamorfik akışkanlardan itibaren geliştiğini göstermektedir. Kuvarsın Ti içeriği rutilin Zr içeriğine göre geliştirilen termometreyle birlikte kullanıldığında kuvars ve rutilin birlikte bulunduğu kayalarda basınç-sıcaklık hesabı yapılabilmektedir. Ofiyolitik meta-gabroların basınç-sıcaklık koşulları kuvarsın Ti içeriğine ve rutilin Zr içeriğine göre hesaplanmıştır. Kuvarsın Ti içeriği 28 ile 42 ppm arasında değişmekte ve ortalama 36 ppmdir. Basınç-sıcaklık diyagramında kuvarsın Ti eş değer eğrileri ile rutilin Zr eş değer eğrileri çakıştırıldığında elde edilen sıcaklık değeri ~ 660 C, basınç değeri ise ~ 10 kbardır. Meta-ofiyolitik kayaların basınç-sıcaklık koşulları bu kayaların Kazdağ Masifi içerisinde daha yüksek basınçlı ayrı bir tektonik dilim olduğunu ifade etmektedir. Amfibolit fasiyesi metamorfizması Neo-Tetis okyanusunun İzmir-Ankara kolunun kuzeye doğru Sakarya Zonu altına dalmasından kaynaklanmaktadır. Metamorfizmanın hemen ardından Kazdağ Masifi’nin orta-yüksek dereceli metamorfik kayaları kendi içerisinde çarpışma sırasında güneye doğru sıkışmayla birbiri üzerine bindirmiştir.
Keywords : Metamorfizma, Rutil, Kuvars, Termobarometre, Meta gabro

ORIGINAL ARTICLE URL