Tüfengçi-başı Ârif Efendi Tarihçesi

Authors : Fahri Ç DERİN

Pages : 379-444

View : 71 | Download : 10

Publication Date : 1974-07-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı tarihinin III. Selim devri ve onu takip eden ıslahat teşebbüsleri ile dolu, buhranlı günlerini hikaye eden eserler arasında, Tüfengçi-başı Ârif-Efendi Tarihçesi adıyle tanınan eser, hiç şüphesiz, orijinal kaynaklardan biridir. Eserin yazarı olan Mehmed Arif Efendi, Ankaralı veya başka bir söylentiye göre de İzmirlidir. Fatin Tezkiresi`ne göre, h. 1171 insert ignore into journalissuearticles values(1757/1758); yılında doğmuş olup İstanbula gelerek sarayda eğitim ve öğrenim görmüştür. Cabi Said Efendi`de bulunan bir kayıt da bunu doğrular niteliktedir. Arif Efendi, sonradan ilmiye sınıfına geçmiş, 1230 insert ignore into journalissuearticles values(1815);`da Yenişehr-i Fener, 1232 insert ignore into journalissuearticles values(1817);`de Edirne kadılıklarında bulunmuş, 1239 insert ignore into journalissuearticles values(1823/1824);`da Mekke, 1242 insert ignore into journalissuearticles values(1826/1827);`de İstanbul pâyelerini kazanmıştır. Ölümü, 12 Şevval 1243 insert ignore into journalissuearticles values(27 Nisan 1828);`tedir. Arif Efendi, eserinde, III. Selim devrinde ihdas edilen Nizam-ı Cedid ıslahatına kısaca dokunduktan sonra, Kabakçı isyanı diye anılan isyanı, III. Selim`in hal ve IV. Mustafa`nın cülüsunu ve saltanatının ilk günlerini oldukça ayrıntılı bir şekilde anlatmakta ve olayları 22 Şaban 1221 insert ignore into journalissuearticles values(4 Ekim 1806); gününe kadar getirmektedir. Arif Efendi`nin olaylara bizzat tanık olması, eserine önem kazandıran hususlardan biridir. Bu bakımdan, Cevdet Paşa`dan başlayarak bu devri inceleyen yazarlar, onun eserinden yararlanmışlardır.
Keywords : Tüfengçibaşı Ârif Efendi, III Selim Devri, III Selim Islahatları, Nizam ı Cedid, IV Mustafa

ORIGINAL ARTICLE URL