“BU ÇALIŞMAYI ‘PUBLISH’ EDELİM”: PLAZA DEĞİŞKESİ BAĞLAMINDA GERÇEKLEŞEN DİL İDEOLOJİLERİ

Authors : Emre Yağlı

Pages : 1-27

Doi:10.59257/turkbilig.1528199

View : 211 | Download : 109

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal alanda “plaza dili” ya da “plaza konuşması” kavramları ile ifade edilen plaza değişkesi, Türkiye’de 1990’lardan bu yana benimsenen neoliberal politikaların bir sonucu olarak ortaya çıkan bir konuşma biçemidir. Büyük şehirlerde bulunan ve ulus aşırı ticaretle ilgilenen çok uluslu şirketlerde çalışan bireylerce sergilenen bu konuşma biçemi, son yıllarda yoğun biçimde görünürlük kazanmıştır. Plaza değişkesinin sahip olduğu bu görünürlük, bu değişkeye yönelik çeşitli görüşleri ve değerlendirmeleri beraberinde getirmiştir. Bu çalışma, bireylerin plaza değişkesine yönelik sunduğu değerlendirmeleri dil ideolojisi kavramıyla ele almakta ve plaza değişkesine yönelik sergilenen dil ideolojilerine açıklama getirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede çalışma, Ekşi Sözlük’te bireylerin plaza değişkesine yönelik yaptığı değerlendirmelere odaklanmakta, bu değerlendirmeleri toplumsal-göstergesel açıdan incelemekte ve ortaya çıkan dil ideolojilerinin oluşumuna açıklama getirmektedir. Çalışmanın en temel bulgusu, plaza değişkesi bağlamında ortaya çıkan dil ideolojilerinin, erken Cumhuriyet döneminde dil ve eğitim alanlarında gerçekleştirilen yenilik hareketleriyle içsel bir bağlantıya sahip olduğudur. Bununla birlikte çalışma, dil ideolojilerinin bireylerin farklı ilgileri, çıkarları ve farkındalık düzeyleri çerçevesinde çeşitlilik gösterdiğini bulgulamıştır.
Keywords : Plaza değişkesi, dil ideolojisi, Dil Devrimi, belirtisellik

ORIGINAL ARTICLE URL