HALEPLİ EDÎB’İN URFALI NÂBÎ’YE TAHMİSİ EKSENİNDE KARŞILAŞTIRMALI ÜSLUP İNCELEMESİ

Authors : Elif Tok

Pages : 238-262

Doi:10.59257/turkbilig.1646157

View : 127 | Download : 79

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Klasik Türk edebiyatında önemli bir yeri olan; beğeni, özenme, hırs gibi saikler doğrultusunda kaleme alınan nazireler, yüzyıllar boyunca varlığını idame ettirmiştir. Nazireler ile benzer saikler etrafında şekillenen tahmisler de tıpkı nazirecilik gibi zamanla bir gelenek hâline gelmiş ve çoğu divanda örneklerine rastlanır bir durum arz etmiştir. Bir şairin şiirini beş mısraa tamamlama anlamına gelen tahmisler, iki farklı şairin kaleminden çıkmıştır. Nazirelerden farklı olarak tek bir metinden teşekkül ettiği için görünüş itibariyle de tek bir şahsa aitmiş gibi bir izlenim veren tahmisler, bu yönüyle tetkike muhtaçtır. Bu durum birbirine bağlı iki metnin karşılaştırılmasını ve aynı anlam etrafında şekillenen benzer öğelerin üslup açısından ne denli farklılıklar ortaya çıkaracağının tespit edilmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda Urfalı Nâbî’nin döneminin siyasî ve toplumsal yapısını aksettirmesi bakımından önem arz eden “kalmamış” redifli gazeli üzerine Halepli Edîb’in yaptığı tahmis üç ana başlık altında incelenmiş ve tek bir şiir etrafında her iki şairinin üslubunun nasıl şekillendiği değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Keywords : Urfalı Nâbî, Halepli Edîb, Tahmis, Üslup İncelemesi, Karşılaştırma.

ORIGINAL ARTICLE URL