AHMED ARİF’İN ŞİİRLERİNİ MEKÂN-İNSAN İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA OKUMA

Authors : Alev Onder

Pages : 437-457

Doi:10.59257/turkbilig.1607049

View : 114 | Download : 292

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kimlik ve belleğin inşasında başat role sahip olan mekân, edebî eserde sanatçının dünyayı algılama şekline ayna tutar. Mekân-insan etkileşimi öznenin iç dünyasını yansıtırken tarihsel ve toplumsal gerçekliği de ortaya koyar. Bu bağlamda şiirlerde yer alan betimlemeler mekân-zaman-insan ilişkisini hem bireysel hem de toplumsal kimlik ve bellek odağında ifade eder. Eserlerinde doğa betimlemeleri ve çarpıcı imgeleriyle dikkat çeken Ahmed Arif, mekânı kurgularken dış çevre ile öznenin iç doğasını iç içe yansıtır. Psikolojik ve sosyolojik verileri şiirin estetik bütünlüğüne uygun biçimde ele alan şair Anadolu coğrafyasını kendine özgü bir gür sesle resmeder. Hapishane başta olmak üzere betimlenen mekânlar anlatıcı öznenin deneyimleriyle şekil alır ve onun iç dünyasına da şekil verir. Bu makalede şairin kentlere bakış açısı mekân-insan ilişkisi bağlamında değerlendirilmektedir. Şairin yaşam öyküsünün mekânsal unsurlara yansıma biçimine dikkat çekilerek ontolojik bağlamı irdeleme amaçlanmaktadır. Ahmed Arif’in şiirlerinde anlatıcı özne ve bulunduğu mekânlarla ilişkisi ele alınırken kültürel, siyasi, sosyal ve iktisadi gelişmelerin etkili rol oynadığı görülür. Aşk ve sevgi temalı şiirlerde mekân betimlemeleri sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapıyı aydınlatan işlevleri ile dikkat çeker. Toplumsal duyarlığı ile tanınan şairin mekân kurgusu analiz edilirken sosyal ilişkileri ön planda tuttuğu anlaşılır. Bu bakımdan Ahmed Arif’in lirik bir söyleyişle kaleme aldığı şiirlerinde kültürel kimlik ve belleğin mekân betimlemeleri aracılığıyla nasıl yansıtıldığı sorusunun yanıtının araştırılması önem arz etmektedir.
Keywords : Ahmed Arif, Hasretinden Prangalar Eskittim, mekân

ORIGINAL ARTICLE URL