HALAÇÇADA ZAMAN CÜMLELERİ
Authors : Hasan Güzel
Pages : 49-64
Doi:10.20427/turkiyat.1527165
View : 109 | Download : 83
Publication Date : 2025-05-23
Article Type : Research Paper
Abstract :İran’daki diğer Türk dillerinden birçok yönden farklılaşan Halaçça irili ufaklı köylerde küçük bir nüfus tarafından konuşulmaya devam etmektedir. Sosyal işlevi daralan bu dil, İran’daki resmî ve prestijli dil Farsçanın etkisi altındadır. Eskicil özelliklerinin yanında Farsçayla olan bu asimetrik dil ilişkisi nedeniyle Farsçadan birçok dilsel birim kopyalamıştır. Bu çalışma, belirteç cümlelerinin alt türü olan zaman cümlelerine odaklanmıştır. Veriler, bu tür cümlelerin Halaççada farklı stratejilerle kodlandığını göstermektedir. Halaçça hem Türkçe tipolojiyi takip ederek bitimsiz yapıları kullanırken hem de Hint-Avrupa dil tipolojisine uygun stratejiyi kopyalamıştır. Halaççadaki Türkçe tipi zaman cümlelerinde zarf-fiil ekleri devreye girer. Bu tür yapılarda son takılar ve durum ekleri de stratejinin önemli bileşenleridir. Halaççada zaman işlevli bağımlı cümle kurmanın en yaygın yolu ise kopya bağlayıcıların kullanılmasıdır. Çalışmada sunulan örnekler alan araştırmasından elde edilen verilere dayanmaktadır. Çalışma, Türk ve İran dilleri etkileşimi üzerine yapılacak araştırmalar için katkı sunmaktadır.Keywords : Halaçça, İran’daki Türk Dilleri, Dil İlişkileri, Zaman Cümleleri, Belirteç Cümleleri
ORIGINAL ARTICLE URL
