Türkçe Öğretmeni Adaylarının Eleştirel Okumaya Yönelik Metaforik Algıları

Authors : Tuncay Türkben, Cansel Maraşlı

Pages : 787-818

Doi:10.51460/baebd.1455460

View : 117 | Download : 71

Publication Date : 2024-08-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okumaya yönelik metaforik algılarını belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomonoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023 – 2024 eğitim – öğretim yılı güz yarıyılında Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı ile Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programı’nda öğrenim gören 97 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen bir form kullanılmıştır. Formun ilk kısmında öğretmen adaylarının kişisel bilgileri için bir bölüme ikinci kısmında ise metafor elde etmek amacıyla “Eleştirel okuma benim için/bana göre … gibidir/benzer. Çünkü …”şeklinde tamamlanması istenilen ifadeye ve gerekli açıklamalara yer verilmiştir. Toplanan verilerin analizinde içerik analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Türkçe öğretmeni adayları eleştirel okumaya yönelik 444 adet geçerli metafor üretmişlerdir. Analiz sonucunda bu metaforlardan 47 tanesinin tekrar ettiği, 307 tane metaforun ise sadece bir kez kullanıldığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının en çok kullandıkları metaforlar “dedektif” (%1,57), “yapboz” (%1,57) ve “süzgeç” (%1,35) olduğu tespit edilmiştir. Metaforlar gerekçeleri dikkate alınarak 25 kategori altında toplanmıştır. Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının bir kısmının en fazla iki metafor üretebildiği, bazılarının gerekçe belirtirken metaforla ilgisi olmayan gerekçeler yazdığı tespit edilmiştir. Genel olarak oluşturulan metaforların benzer olduğu ve cinsiyetin etkili olduğu metaforlar belirlenmiştir.
Keywords : Türkçe eğitimi, eleştirel okuma, metafor, algı, Türkçe öğretmeni adayı

ORIGINAL ARTICLE URL